HAVACILIK SÖZLÜĞÜ

A

2011-12-05T15:55:00.001-08:00

ABEAM:

KERTERİZ

Bir uçağın; bir fix, nokta veya yerin yaklaşık90º sağında veya solunda olmasını ifade

eder. Bu terim, kesin bir noktadan çok genel birkonumu gösterir.

ABILITY:

YETENEK

Hava Trafik Kontrolörlerinin seçiminde esas olan,iş konusunda özel eğitim almadan veya

tecrübe kazanmadan kişinin işin koşullarınayatkınlığı ve kendisinden katabileceği zihinsel

yeterliliktir.

ABILITY TESTS:

YETENEK TESTLERİ

Bilgisayar aracılığı ile veya yazılı olarakfarklı konulardaki yeteneklerin sınanması.

(Örnek, hafıza, dikkat, sezgi, üç boyutludüşünebilme kabiliyetleri)

AB INITIO TRAINEE CONTROLLERS:

KONTROLÖR ADAYLARINA VERİLEN BAŞLANGIÇ EĞİTİMİ

Konu ile ilgili deneyimi olmayan adaylara, teorikyeterlilik kazandırabilmek için verilen

temel eğitim.

ABORT:

İPTAL ETMEK

Önceden planlanmış bir uçak hareketinin iptaledilmesi veya yarıda kesilmesidir.

ABSOLUTE ACCURACY:

KESİN DOĞRULUK

Dünya koordinat sistemine göre tanımlanmış birnoktanın, küreselleşmeden kaynaklanan

sapma oranı.

ABSOLUTE CO-ORDINATES:

KESİN KOORDİNAT

Bir noktanın dünya koordinat sistemine göreyerinin tam olarak belirlenmesi.

ACCELEROMETER:

HIZLANMA ÖLÇÜSÜ

Uzunlamasına-yanlamasına-dikey (üç boyutlu)olarak hız ölçülmesinde kullanılan cihaz.

ACCELERATED STOP DISTANCE AVAILABLE:

MEVCUT HIZLANMA, DURMA MESAFESİ

Mevcutta bir durma uzantısı varsa, bunun kalkışiçin koşu mesafesine eklenmesiyle

bulunan mesafedir.

ACCEPTABILITY:

KABUL EDİLEBİRLİK

Kullanıcının bir sistemin varlığını vekullanımını kabul etmesi ile gerçekleşir. Pratikte

kullanıcı ihtiyaçları karşılanmıyorsa sistem atılduruma düşebilir.

ACCEPTANCE TESTS:

KABUL ETME TESTLERİ

Sistem kurucu (mükellef) ile idari kurumarasındaki şartnameye göre radar sistem

performansının etkin kullanımının analizi veprojeye uygunluğunun belirlenmesi süreci.

ACCEPTING UNIT:

KABUL EDEN ÜNİTE

Bir uçağın kontrolünü, başka bir ünitedendevralan Hava Trafik Ünitesidir.

ACCIDENT:

KAZA

Uçuşun herhangi bir aşamasında, uçakta bulunankişilerle veya uçakla ilgili oluşabilecek,

bir kişinin ciddi olarak yaralanması veya uçakta hasarayol açan teknik arıza veya uçağın

kaybolması durumu.

ACCIDENT DATA REPORT :

KAZA BİLGİ RAPORU

Uçak kazası soruşturma raporunu ifade eder.

ACCURACY:

DOĞRULUK

Hesaplanan veya tahmin edilen birpozisyonun/hızın/zamanın, gerçek pozisyon/hız/zaman

ile uygunluğu. Radyo seyrüsefer sisteminindoğruluğu sistem ölçüm hataları olarak

değerlendirilir.

ACCOUNTING MANAGEMENT:

MUHASEBE İDARESİ

Kaynak kullanımında, maddi ve idarisorumlulukların yerine getirilmesini sağlayan

sistem.

ACKNOWLEDGEMENT:

ONAYLAMA

Kontrolörün durumdan haberdar olması veyauyarılması için özel durumlarda gönderilen,

uyarı veya hatırlatma mesajı.

ACKNOWLEDGE(MENT) MESSAGE:

ONAY MESAJI

Yapılan haberleşmenin anlaşılır olduğununbelirtilmesi.

ACROBATIC FLIGHT :

AKROBATİK UÇUŞ

Gösteri amacıyla, uçağın hızı ve uçuş şeklindeisteyerek yapılan beklenmedik

hareketlerdir.

ACTIVE NOTAM:

AKTİF NOTAM

Gün ve zamana göre aktif hale gelen NOTAM:

ACTIVE WAY-POINT:

AKTİF YOL-NOKTASI

Seyrüsefer kolaylığı sağlamak amacıylabelirlenmiş yol –noktası.

ACTUAL CALCULATED LANDING TIME:

HESAPLANMIŞ GERÇEK İNİŞ ZAMANI

Bir uçağın belirli kriterlere göre hesaplanangerçek iniş zamanıdır.

ACTUAL TIME OF ARRIVAL:

KESİN İNİŞ ZAMANI

Bir uçağın kesin olarak iniş yaptığı, gerçek inişzamanı.

ADEQUATE WARNING TIME:

YETERLİ UYARI ZAMANI

ADJACENT ATC UNIT:

KOMŞU ATC ÜNİTESİ

Birbirinden trafik devralan/ devreden komşu HavaTrafik Kontrol Ünitesi.

ADMINISTRATOR

İDARECİ

Havacılıkla ilgili konularda Ülkesini / Kurumunutemsil eden kişidir.

ADVANCED FUNCTIONALITY TOOL:

GELİŞMİŞ FONKSİYONLU CİHAZ

Kontrolöre hava trafik hizmeti görevindeasistanlık yapan otomatik sistemin bir parçası.

ADVANCED SURFACE MOVEMENT GUIDANCE AND CONTROLSYSTEM:

ĞELİŞMİŞ YÜZEY HAREKET REHBERLİK VE KONTROLSİSTEMİ

Her türlü yerel hava durumuna karşın, uçaklarakontrol, gözlem, rehberlik ve rotalarında

uçma konularında hizmet sağlayan bir sistemdir.

ADVISORY:

TAVSİYE

Kontrolörün planlamasına ışık tutan, mevcuttakiveya ileri aşamadaki uygulamalarında

kontrolörü uyaran bir mesaj.

ADVISORY CIRCULAR:

TAVSİYE NİTELİĞİNDEKİ GENELGE (SİRKÜLER)

FAA tarafından 14 günde bir dağıtılan tavsiyeniteliğindeki genelgeler. Uçuş emniyeti ile

ilgili bilgileri kapsar.

ADVISORY AIRSPACE:

TAVSİYELİ HAVA SAHASI

İçinde, uçaklara hava trafik tavsiye hizmetininverildiği hava sahasıdır.

ADVISORY SERVICE:

TAVSİYE HİZMETİ

Uçuşun ve uçağın manevralarının emniyetli birşekilde yapılabilmesi için pilota

verilen tavsiye/ bilgi hizmetidir.

AERIAL REFUELING:

HAVADA YAKIT İKMALİ

Havada uçuş esnasında, bir uçaktan diğerineyapılan yakıt ikmali.

AERIAL WORK:

HAVADA YAPILAN İŞ

Uçuş esnasında özel bir takım faaliyetlerdebulunulmasıdır. Bunlar fotoğraf çekimi,

gözlem, araştırma, keşif, reklam vb. olabilir.

AERODROME:

HAVAALANI

Tamamı veya belirli bir bölümü uçağın iniş,kalkış ve yer hareketlerini yapabilmesi için

tasarlanmış yerde veya denizde (binalar, ekipmanve tesisat dahil) tesis edilmiş alan.

AERODROME BEACON:

HAVA MEYDANI LAMBASI

Bir meydanın yerinin havadan görülebilmesiamacıyla Kulenin üzerine tesis edilmiş, her

yöne ışık verebilen lambadır.

AERODROME CONTROLLER:

MEYDAN KONTROLÖRÜ

Meydan Kontrol Hizmeti veren Hava TrafikKontrolörünü ifade eder.

AERODROME CONTROL RATING:

MEYDAN KONTROL DERECESİ

Meydan Kontrol Hizmetinde çalışan Hava TrafikKontrolörlerinin sahip oldukları derece

türünü ifade eder.

AERODROME CONTROL TOWER:

MEYDAN KONTROL KULESİ

Meydan trafiğine Hava Trafik Kontrol Hizmetiverilebilmesi için tesis edilmiş, gerekli

donanıma sahip ünitedir.

AERODROME CONTROL SERVICE:

MEYDAN KONTROL HİZMETİ

Meydan trafiklerine hava trafik kontrol hizmetiverme.

AERODROME CONTROL UNIT:

MEYDAN KONTROL ÜNİTESİ

Uçağın iniş-kalkış safhalarında sorumluluğunutaşıyan Hava Trafik Kontrol ünitesi.

AERODROME ELEVATION:

MEYDAN RAKIMI

İniş sahasının (pistin), en yüksek noktasınındeniz seviyesinden olan yüksekliğidir.

AERODROME FLIGHT INFORMATION SERVICE:

MEYDAN UÇUŞ BİLGİ HİZMETİ

Meydan Kontrol hizmeti şartlarının günün tamamıveya belirli bir bölümü için

doğrulanmadığı meydanlarda uçuş güvenliğininsağlanabilmesi için IGA (Uluslararası Genel

Havacılık) tarafından hava trafik hizmetleriotoritesinin kararıyla tanımlanan şartlar.

AERODROME FLIGHT INFORMATION UNIT:

MEYDAN UÇUŞ BİLGİ ÜNİTESİ

Meydan trafiğine uçuş bilgi hizmeti sağlamakamacıyla meydan içerisine kurulan ünite.

AERODROME IDENTIFICATION SIGN:

MEYDAN TANITMA İŞARETİ

Havaalanının havadan tanınmasına yardımcı olmaküzere meydana yerleştirilmiş bir

işarettir.

AERODROME TRAFFIC:

MEYDAN TRAFİĞİ

Meydan manevra sahasında bulunan ve meydan görüşüiçerisinde uçuş yapan tüm hava

araçlarını kapsar.

AERODROME TRAFFIC CIRCUIT:

MEYDAN TRAFİK PATERNİ

Meydan görüşü içerisinde hareket eden uçaklarınizlemesi için özel olarak belirlenmiş

yol.

AERODROME TRAFFIC ZONE:

MEYDAN TRAFİK BÖLGESİ

Meydan trafiğinin korunabilmesi amacıyla meydancivarına tesis edilmiş ölçülendirme

parametreleri tanımlı saha.

(ARP) AERODROME REFERENCE POINT:

MEYDAN REFERANS NOKTASI

Bir Meydan için belirlenmiş coğrafi referansnoktasıdır. Genellikle pist üzerinde

belirlenir.

AERONAUTICAL ADMINISTRATIVE COMMUNICATIONS:

HAVACILIKLA İLGİLİ İDARİ HABERLEŞMELER

Uçuşların veya nakliye hizmetlerinin operasyoneldurumlarda bağlı bulundukları

kurumlar ile iletişimlerinin sağlanmasındakullanılır.

AERONAUTICAL BEACON:

HAVACILIK BİKINI

Yeryüzünde bir noktanın yerini belirleyen, heraçıdan görülebilen, sürekli veya aralıklı

ışık veren havacılık yer ışığıdır.

AERONAUTICAL CHART:

HAVACILIK HARİTASI

Havacılık amaçlı kullanılan; hava sahasını,havayollarını, hava alanlarını, seyrüsefer

yardımcılarını, tehlikeli / yasak tahditlisahaları v.b. gösteren havacılık haritasıdır.

AERONAUTICAL DATABASE:

HAVACILIKLA İLGİLİ VERİ TABANI

Kullanıcı ihtiyaçlarının belirleyici olduğu vekullanıcının seyrüsefer ihtiyaçlarını

karşılamak için özel taleplerde bulunabilmesineimkan sağlayan veritabanı.

(AFS) AERONAUTICAL FIXED SERVICE:

HAVACILIK SABİT HABERLEŞME HİZMETİ

Havacılık amaçlı muhabere hizmetininsağlanmasıdır.

AERONAUTICAL FIXED SERVICE SYSTEMS PLANNING FORDATA

INTERCHANGE PANEL:

VERİ DEĞİŞİMİ KONUSUNDA HAVACILIKLA İLGİLİ SABİTSERVİS SİSTEMLERİ

PLANLANMASI PANELİ

AERONAUTICAL FIXED TELECOMMUNICATIONS NETWORK(AFTN):

HAVACILIK SABİT İLETİŞİM AĞI

AFTN hava trafik hizmeti sağlayıcıları arasındakiiletişimin sağlandığı, sabit noktalar

arasında hatlar aracılığıyla yapılan mesajtransfer metodudur.

AERONAUTICAL INFORMATION:

HAVACILIKLA İLGİLİ BİLGİLER

Uçuş güvenliği, hava seyrüseferi, teknik, idariveya yasal faktörleri kapsayan bilgiler.

AERONAUTICAL INFORMATION CIRCULAR (AIC):

HAVACILIK BİLGİ SİRKÜLERİ

Herhangi bir yasa, düzenleme, mevzuat veyakolaylıkla ilgili önemli değişikliklerin,

uçuş güvenliğini etkileyecek karakterdeaçıklayıcı ve tavsiye niteliğinde olan bilgilerin ve yasal

,teknik veya tavsiye niteliğinde olan duyuru vebilgileri içeren yayınlardır.

AERONAUTICAL INFORMATION PUBLICATION (AIP):

HAVACILIK BİLGİ YAYINI

Ülkelerin havacılıkla ilgili detaylı ülkebilgilerini içeren ve düzenli aralıklarla yayınlanan

bilgi yayını.

AERONAUTICAL INFORMATION REGULATION AND CONTROL:

HAVACILIKLA İLGİLİ BİLGİLERİN DÜZENLENMESİ VEKONTROLÜ

Hava sahası sınırları, ATS yolları veuygulamaları, radyo seyrüsefer yardımcıları ve

haberleşme üniteleri, meteoroloji üniteleri,pistlerle ilgili değişiklikleri konularındaki bilgileri

kapsayan ve bunları özel başlıklar altındatoplayan düzenleme sistemi.

AERONAUTICAL INFORMATION SERVICE:

HAVACILIK BİLGİ HİZMETİ

Hava seyrüseferinin güvenilirliği, etkinliği vedüzenli akışı konularındaki bilgilerin

toplandığı ünite.

AERONAUTICAL MOBILE SATELLITE (ROUTE) SERVICE

HAVACILIK MOBİL UYDU (ROTA) HİZMETİ

AMS(R)S iletişim imkanlarıyla uçuş güvenliğininve düzenli akışının sağlanmasına

yönelik kurulması planlanan gelişmiş bir hizmet.

AERONAUTICAL MOBILE SATELLITE SERVICE:

HAVACILIK MOBİL UYDU HİZMETİ

Havacılıkla ilgili iletişim sistemlerinde yakıngelecekte, ses ve veri konularında AMSS

sistemlerini tercih etmesi söz konusudur. Busistemin kullanılması uçak-yer arasında yüksek

kalitede ve hızlı bir iletişim sağlayacaktır.

AERONAUTICAL TELECOMMUNICATION NETWORK:

HAVACILIK İLETİŞİM AĞI

Havacılık haberleşmelerinin iletişim ağıüzerinden internet aracılığıyla yapılması. Bu

düzenleme havacılıkla ilgili üniteler arasındauluslararası bir iletişim imkanı sağlar.

AEROPLANE REFERENCE FIELD LENGTH:

UÇAĞA GÖRE MEYDAN UZUNLUĞU

Bir uçağın durgun hava, sıfır pist eğimi, denizseviyesi ve standart atmosfer şartları için,

sertifika veren otoritelerin uçuş kılavuzundabelirttiği değerlere veya imalatçısı tarafından verilen

benzeri bilgilere göre, onaylanmış azami kalkışkitlesi ile kalkış yapabileceği en az meydan

uzunluğudur.

AIP AMENDMENT:

AIP DEĞİŞİKLİĞİ

AIP’de yer alan bilgilerde yapılacak kalıcıdeğişikliklerdir.

AIP SUPPLEMENT:

AIP EKİ

AIP’de yer alan kalıcı bilgilere ek özelliğitaşıyan, 3 ay veya daha uzun süreli geçici

değişiklikler ile uzun metin ve grafiklerdenoluşan kısa süreli bilgilerdir.

AIRBORNE:

KALKIŞ

Kalkan uçağın pistten teker kesmesini ifade eder.

AIRBORNE COLLISION AVOIDANCE SYSTEM:

HAVADA UÇAKLAR ARASINDA ÇARPIŞMAYI ÖNLEYİCİSİSTEM

Uçaklara tesis edilen bir sistemdir. Pilota önceuyarı daha sonra da çözüm önerisi sunarak

uçaklar arasındaki çarpışma riskini önlemekamacıyla tasarlanmıştır.

AIRBORNE SATELLITE COMMUNICATION:

HAVADA UYDU HABERLEŞMESİ

Yakın gelecekte öncelikle yaygınlaşmasıdüşünülen, uydu aracılığıyla haberleşmeyi

sağlayan sistemdir. Bu sistemin kullanılması ile,yer-hava haberleşmesinde yüksek kalite ve

geniş menzil sağlanabilecektir.

AIRCRAFT:

HAVA TAŞITI

Sabit kanatlılar, helikopterler, performanslıuçaklar ve balonları içine alan, havada

kalabilme ve hareket edebilme yeteneğine sahiparaçlar için kullanılan bir terim.

AIRCRAFT APPROACH CATEGORY:

UÇAK YAKLAŞMA KATEGORİSİ

Uçaklar için; azami iniş ağırlığındayken, inişdış görünüşündeki stall (tutunamama)

hızının 1.3 katı hıza dayandırılarak belirlenmişkategorilerdir.

Uçaklar 5 kategoriye ayrılır.

A: Hızı, 91 knottan az olanlar.

B: Hızı, 91-121 knot arasında olanlar

C: Hızı, 121-141 knot arasında olanlar

D: Hızı, 141-166 knot arasında olanlar

E: Hızı, 166 knot ve daha fazla olanlar

AIRCRAFT CALL-SIGN:

UÇAK ÇAĞRI ADI

Hava-yer muhaberesinde uçağın tanımlanması içinkullanılan bir metod.

AIRCRAFT CLASSIFICATION NUMBER:

UÇAK SINIFLANDIRMA NUMARASI

Belirlenmiş standart altyapı kategorisindeki birpist kaplaması uçağın yapabileceği rölatif

etkinin bir rakamla ifadesidir.

AIRCRAFT CONFLICT:

UÇAK KARŞILAŞMALARI

Belirlenmiş minimum ayırma kriterlerinin altında,uçaklar arasında meydana gelen

karşılaşmalar.

AIRCRAFT DATA:

UÇAK BİLGİSİ

Uçak tanımlanması, uçak tipi, uçak ekipmanlarıile ilgili bilgileri kapsar.

AIRCRAFT IDENTIFICATION:

UÇAĞIN TANIMLANMASI

Belirlenmiş koşullara göre bir uçağın karşılıklıiletişim ile hava trafik hizmeti verebilmek

amacıyla tanımlanması.

AIRCRAFT PROXIMITY(AIRPROX)

UÇAK YAKIN GEÇMESİ

Uçaklar arasında, uluslararası kurallarlabelirlenmiş ayırma minimumlarının altına

düşüldüğü durumu ifade eder. Bu durum, dörtkategoriye ayrılır:

1.Çarpışma riski,

2.Emniyetin tehlikeye düşmesi,

3.Çarpışma riski olmaması,

4. Risk belirlenememesi.

AIRCRAFT STAND:

UÇAK PARK YERİ

Apronlarda uçakların parklandırılmaları içinbelirlenmiş sahalardır.

AIR DEFENSE IDENTIFICATION ZONE:

HAVA SAVUNMA TEŞHİS BÖLGESİ

Ulusal güvenlik amacıyla; uçakların kontrolü,teşhis ve tanımlama yapılabilmesi için

belirlenmiş, yeryüzünden yukarı doğru uzanan havasahası bölümüdür.

AIRFILE FLIGHT PLAN:

HAVADA DOLDURULMUŞ UÇUŞ PLANI

Kalkıştan sonra uçuş esnasında, ATS(Hava TrafikÜnitesi) ile koordine edilerek

doldurulan uçuş planı.

AIR-GROUND:

HAVA-YER

Yerde tesis edilmiş cihazlarla, hava-yeristasyonları arasındaki iki yönlü muhabereyi ifade

eder.

AIRLINE OPERATIONAL COMMUNICATIONS:

HAVAYOLU OPERASYONEL HABERLEŞMELERİ

Gelecekte ISO (Uluslararası StandartOrganizasyonu) OSI (Açık Sistem Bağlantısı)

modeli esas alınarak, hava-yer, yer-yer bilgisistemleri link hatları üzerinden bir arada

düşünülerek havayolu operasyonel haberleşmelerisağlanacaktır.

AIR NAVIGATION COMMISSION:

HAVA SEYRÜSEFER KOMİSYONU

Prensip olarak hava seyrüseferinde uluslararasıstandardizasyonun sağlanması amacıyla

kendi sorumluluğunda çalışmalar yapan komisyon.

AIR NAVIGATION FACILITY:

HAVA SEYRÜSEFER ÜNİTELERİ

Hava Seyrüsefer amaçlı kullanılan; iniş sahası,ışıklar, meteoroloji ekipmanları, muhabere

cihazları, elektrik / elektronik bütündonanımlardır.

AIR NAVIGATION PLAN:

HAVA SEYRÜSEFER PLANI

Uluslararası ATM(Hava Trafik Yönetimi)şartlarının koordine edilmesi amacıyla, dünya

belirli sayıda ICAO hava seyrüsefer bölgesine ayrılmıştır.Bu bölgeler kendi içlerindeki özel

durumlar (trafik yoğunluğu, sosyo-ekonomik,teknolojik faktörler vb.) göz önüne alınarak

sınıflandırılmıştır.

AIR NAVIGATION SERVICE:

HAVA SEYRÜSEFER HİZMETİ

Uluslararası hava seyrüseferinin güvenlik,düzenlilik ve etkinlik konularında sağladığı

hizmeti tanımlamak için kullanılan genel birterim.

AIRPORT:

HAVAALANI

Uçakların iniş ve kalkışı için planlanmış(binalar ve tesisler dahil) yerde veya suda tesis

edilmiş alan.

AIRPORT/AIR TRAFFIC SYSTEMS INTERFACE:

HAVAALANI/HAVA TRAFİK SİSTEMLERİ ARABİRİMİ

ECAC’in-Havaalanları stratejisi hedeflerineulaşmak için uyguladığı bir program.

AIRPORT CAPACITY:

HAVAALANI KAPASİTESİ

Havaalanı operatörleri tarafından, belirlenmişbir zaman dilimi içerisinde hizmet

verilebilecek uçak sayısının, teknik altyapı vepist kapasitesi faktörleri esas alınarak belirlenmesi.

AIRPORT LIGHTING:

HAVA ALANI IŞIKLANDIRMASI

Bir hava alanına yerleştirilmiş, farklıaydınlatma sistemlerinin tümünü ifade eder.

AIRPORT SURVEILLANCE RADAR:

HAVAALANI GÖZLEM RADARI

10 NM yarıçaplı (18 km) bir alan içerisindeiniş, kalkış ve geçiş bölgesindeki uçaklara

operasyonel hizmet vermek için kullanılan radar.

AIRPORTS COUNCIL INTERNATIONAL (ACI):

ULUSLAR ARASI HAVAALANLARI KONSEYİ

Merkezi Cenevre’de bulunan havaalanı işleticilerimesleki birliğidir. Ticari amaçlı

olmayan organizasyon 170 ülkeden 1400 havaalanınıtemsil etmektedir. Havaalanları işleticileri

ve ticari partnerleri arasındaki birlikteliğioluşturmak, havaalanı işletmeciliğinin geliştirilmesi,

üyeler arasında ortak politikaların belirlenmesiiçin çalışmak ve havaalanı uzmanları ve

yöneticileri için gerekli bilgilerin yayınlanmasıkonseyin amaçları arasındadır.

AIR ROUTE SURVEILLANCE RADAR:

HAVA YOLU GÖZLEM RADARI

Uzun menzilde gözlem sağlama amacıyla tasarlanmışradar sistemi. Menzili 150 NM ile

200 NM arasında değişir.

AIRSPACE:

HAVASAHASI

Ölçülendirme parametreleri ile tanımlanmışhacimli bir alan.

AIRSPACE CAPACITY:

HAVA SAHASI KAPASİTESİ

Uçaklar arasındaki ayırma minimaları ve güvenlikstandartları, saha seyrüseferi direkt

rotaları ve diğer faktörler göz ardı edilmeden,Hava Trafik Kontrol sektörlerindeki trafik artış

kapasitesinin belirlenmesi.

AIRSPACE MANAGEMENT:

HAVASAHASI İDARE MERKEZİ

Öncelikle temel ihtiyaçları belirleyerek havasahasının etkin kullanımını sağlamayı,

ikincil olarak da hava sahası farklılaşmalarınıengellemeyi amaç edinmiş idari bir aktivitedir.

AIRSPACE STRUCTURE:

HAVA SAHASI YAPISI

Uçuşun belli bir aşamasında, uçuş güvenliğininsağlanması amacıyla tasarlanan hava

sahası bölümü.

AIR TAXI /HOVER TAXI:

HAVA TAKSİ

Bir helikopterin yerden yaklaşık 100 feet yüksekliğe kadargerçekleşen uçuşudur.

AIR TRAFFIC:

HAVA TRAFİĞİ

Meydan manevra sahasında veya uçuş aşamasındakitüm hava araçlarını kapsar.

AIR TRAFFIC ADVISORY SERVICE:

HAVA TRAFİK TAVSİYE HİZMETİ

Hava trafiğinin düzenli ve hızlı akışınınsağlanması, uçakların birbirleri ile ve manialarla

çarpışmalarının önlenmesi amacıyla verilentavsiye hizmeti.

AIR TRAFFIC CONTROL

HAVA TRAFİK KONTROLÜ

Hava trafiğine hızlı, güvenli ve düzenli bir akışsağlamak için ilgili otorite tarafından

verilen hizmet.

AIR TRAFFIC CONTROLLER

HAVA TRAFİK KONTROLÖRÜ

Sorumlu olduğu sektör içerisinde hava trafikhizmetini veren yetkili kontrolör.

AIR TRAFFIC CONTROL CENTRE:

HAVA TRAFİK KONTROL MERKEZİ

Coğrafi olarak ayrılmış bölgelerde, hava trafikkontrol hizmeti veren ünite.

AIR TRAFFIC CONTROL CLEARENCE:

HAVA TRAFİK KONTROL MÜSAADESİ

Kontrollü bir trafiğe hava trafik kontrolünitesinin belirttiği şartlarda uçması için verilen

müsaade.

AIR TRAFFIC CONTROL COMPLEXITY:

HAVA TRAFİK KONTROLÜNÜN KARMAŞIKLIĞI

Hava trafiğindeki yoğunluk veya hava sahasıkarışıklığı sebebiyle hava trafiğinin kontrol

yükünün artması.

AIR TRAFFIC CONTROL CO-ORDINATION:

HAVA TRAFİK KONTROLÜNÜN KOORDİNASYONU

ATC üniteleri, kontrolörler veya ilgili otoritearasında koordinasyonun sağlaması.

AIR TRAFFIC CONTROL INSTRUCTIONS:

HAVA TRAFİK KONTROL TALİMATLARI

Pilota kontrolör tarafından uygulaması içinverilen talimatlar.

AIR TRAFFIC CONTROLLER LICENSE

HAVA TRAFİK KONTROLÖRÜ LİSANSI

Temel hava trafik eğitimini tamamlayan bir adayhava trafik kontrolörünün yeterlilik

düzeyini tespit etmek amacıyla yapılan sınavsonucunda başarılı olanlara verilen yeterlilik

belgesidir.

AIR TRAFFIC CONTROL RADAR BEACON SYSTEM:

HAVA TRAFİK KONTROLÜ RADAR BEACON SİSTEMİ

Sorgulama metodu ile çalışan (alıcı/verici vetransponder olması gerekir) gözlem radar

sistemi.

AIR TRAFFIC CONTROL REQUESTS:

HAVA TRAFİK KONTROL TALEPLERİ

Pilotun, Hava Trafik Kontrol Ünitesinden uçağınseyrüseferi ile ilgili taleplerini ifade

eder.

AIR TRAFFIC CONTROL SERVICE:

HAVA TRAFİK KONTROL HİZMETİ

Uçaklar arasında ve uçaklarla manialar arasındaçarpışmayı önlemek, hava trafik akışını

hızlandırmak ve hava trafiğinin düzenli olarakakışını sağlamak için verilen hizmet.

AIR TRAFFIC CONTROL UNIT:

HAVA TRAFİK KONTROL ÜNİTESİ

Hava Trafik Kontrol Merkezi, yaklaşma kontrolofisi veya meydan kontrol kulesini

kapsayan genel bir terim.

AIR TRAFFIC FLOW MANAGEMENT:

HAVA TRAFİK AKIŞ İDARE MERKEZİ

ATC sistemlerinin yeterliliği ve havaalanıkapasitelerine uygun olarak, trafik akışının

belirlenen saha ve zamanlarda idaresininsağlandığı merkez.

AIR TRAFFIC MANAGEMENT:

HAVA TRAFİK İDARE MERKEZİ

Yerde ve havadaki tüm operasyonlarda, trafiğingüvenli ve etkin akışının sağlanması için

tanımlanmış gelecek hava seyrüsefer sistemleriile desteklenen özel idare merkezi.

AIR TRAFFIC MANAGEMENT SURVEILLANCE TRACKER ANDSERVER

SYSTEM:

HAVA TRAFİK YÖNETİMİ GÖZLEM İZ SUNUCU SISTEMLERI

Eurocontrol teşkilatının özel piyasadageliştirttiği radar data işleme sistemidir (HW-SW).

AIR TRAFFIC SERVICE:

HAVA TRAFİK HİZMETİ

Uçuş bilgi hizmeti, ikaz hizmeti, hava trafiktavsiye hizmeti, saha kontrol hizmeti,

yaklaşma kontrol veya meydan kontrol hizmetinikapsayan genel bir terim.

AIR TRAFFIC SERVICES COMMUNICATIONS:

HAVA TRAFİK HİZMETLERİ HABERLEŞMLERİ

HAVACILIK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ DICTIONARY OFAVIATION

SEYRÜSEFER DAİRESİ BAŞKANLIĞI - 14 - Hava TrafikMüdürlüğü

Uçuş güvenliğini etkileyebilecek faktörlerin,meteorolojik bilgilerin, pozisyon

raporlarının iletilmesi.

AIR TRAFFIC SERVICE RECEIVING UNIT:

HAVA TRAFİK HİZMETİ KABUL ÜNİTESİ

Uçağın kontrol sorumluluğunu alması planlananünite.

AIR TRAFFIC SERVICE REPORTING OFFICE:

HAVA TRAFİK HİZMETİ RAPOR OFİSİ

Hava trafik hizmeti için gerekli bilgilerinalınması amacıyla kurulmuş bir ünitedir.

AIR TRAFFIC SERVICE ROUTE:

HAVA TRAFİK YOLU

İçinde, Hava Trafik Hizmetinin sağlandığı,trafiğin akışı için dizayn edilmiş yollardır.

Havayolu, tavsiyeli yol, kontrollü/ kontrolsüzyol, geliş/gidiş yolları v.b.kategorilere ayrılır.

AIR TRAFFIC SERVICE UNIT:

HAVA TRAFİK HİZMETİ ÜNİTESİ

Hava Trafik kontrol ünitesi, uçuş bilgi merkeziveya hava trafik kontrol hizmeti

ünitelerini kapsayan genel bir terim.

AIRWAY:

HAVAYOLU

Radyo seyrüsefer yardımcıları ile donatılmış,koridor şeklinde tasarlanmış kontrollü saha.

ALERT PHASE:

ALARM HALİ

Uçuş güvenliği açısından riskli bir durumunortaya çıkması.

ALERTING SERVICE:

ALARM HİZMETİ

Arama-Kurtarma çalışmaları için kurulmuş ünite.

ALL-PROPOSE STRUCTURED EUROCONTROL RADARINFORMATION

EXCHANGED:

EUROCONTROL RADAR BİLGİ İLETİŞİMİ İÇİN TÜMİHTİYAÇ YAPISI

Eurocontrol’ün standart data iletim formatı olup;yeni alınacak radarlarda bu formatla

data iletişimi sağlanacaktır.

ALTERNATE AERODROME:

ALTERNATİF MEYDAN

Bir uçağın, herhangi bir nedenden dolayı varışmeydanına inememesi durumunda, iniş

yapmayı planladığı diğer meydandır.

ALTITUDE :

İRTİFA

Bir cismin, yerin veya noktanın denizseviyesinden olan dikey mesafesidir.

ANALYSIS:

ANALİZ

Bir olayın anlaşılır olabilmesi için gerekli olanaktivite.

ANTENNA:

ANTEN

Radyo frekans enerjisinin elektromanyetikcihazlar tarafından kullanılabilmesini sağlar.

APPROACH CONTROL:

YAKLAŞMA KONTROL

Bir veya daha fazla havaalanını kapsayan bir sahaiçerisinde, iniş, kalkış trafiklerine

hizmet veren, trafiklerin son yaklaşmaya kadargerekli ayırmalarından sorumlu olan ünite.

APPROACH CONTROL SERVICE:

YAKLAŞMA KONTROL HİZMETİ

Kontrollü trafiklere kalkış, iniş veya transitgeçit aşamasında verilen hava trafik kontrol

hizmeti.

APPROPRIATE AIR TRAFFIC SERVICES AUTHORITY:

UYGUN HAVA TRAFİK HİZMETLERİ OTORİTESİ

Belirlenmiş hava sahası içerisinde hava trafikhizmetlerinin sağlanması konusunda yetkili

otorite.

APRON:

APRON

Bir meydanda, uçakların parklama, yolcu ve yükindirip bindirme, yakıt alma, bakım gibi

amaçlarla durması için belirlenmiş sahadır.

APRON MANAGEMENT SERVICE

APRON YÖNETİM SERVİSİ

Apronlarda uçakların ve diğer araçların hareketve faaliyetlerini düzenlemek için

kurulmuş hizmet birimidir.

ARALOQUE:

ARALOG (BENZER)

Aralog sinyaller radar anteni veya alıcısında yeralırlar.

AREA CONTROLCENTRE:

SAHA KONTROL MERKEZİ

Kontrollü saha içerisinde, düz uçuş aşamasındakikontrollü trafikleri komşu üniteye veya

yaklaşma kontrol ünitesine devir edene kadar havatrafik kontrol hizmeti vermek amacıyla

kurulan merkez.

AREA CONTROL SERVICE:

SAHA KONTROL HİZMETİ

Kontrollü saha içerisindeki kontrollü trafiklerehava trafik kontrol hizmeti sağlayan ünite.

AREA INDICATED AIR SPEED LIMIT:

GÖSTERGE HAVA SÜRATİ SINIRI

Sınırları belirtilmiş bir hava sahası içerisinde,uçakların kullanabilecekleri max. Gösterge

sürati.

AREA NAVIGATION:

SAHA SEYRÜSEFERİ

Seyrüsefer yardımcı cihazları ve kişiselfaktörlerin uçuş operasyonlarının arzu edilen

rotada seyrine imkan tanıması.

AREA OF RESPONSIBILITY:

SORUMLULUK SAHASI

Hava trafik hizmetlerinin sağlandığı, sınırlarıATS otoritesi tarafından tespit edilmiş hava

sahası

ARRIVAL AERODROME:

VARIŞ MEYDANI

Bir uçağın iniş yaptığı meydandır.

ARRIVAL TIME:

VARIŞ ZAMANI

Bir uçağın meydana indiği zamandır.

ATTITUDE:

DAVRANIŞ

Şartlara göre oluşan hissi veya mantıklı tutum.

ATTITUDE DISPLAY INDICATOR:

DURUM GÖSTERGESİ

Uçakların uzunlamasına ve yanlamasınarotasyonunun uçuş cihazlarından takip

edilebilmesini sağlayan gösterge.

AUGMENTATION (GNSS):

ARTIRMA

Temel uydu bilgisi ile birlikte sisteminperformansının artması sağlanabilir.

AUTHORITY:

OTORİTE

Bir dokümanın ortaya çıkarılması veyadeğiştirilmesi ile sorumlu kişi.

AUTOLAND:

OTOMATİK İNİŞ

Görüşün iniş için limitlerin altında olduğu,konvansiyonel metotlarla inişin

sağlanamayacağı durumlarda, bu konuda özel eğitimalmış pilotlar tarafından güvenli ve etkin bir

inişin sağlanması için kullanılan sistem.

AUTOMATED AIR / GROUND DATA INTERCHANGE:

OTOMATİK HAVA/YER BİLGİ DEĞİŞİMİ

AUTOMATIC DEPENDENT SURVEILLANCE:

OTOMATİK GÖZLEME DAYALI SİSTEM

AUTOMATIC DIRECTION FINDING SYSTEM:

OTOMATİK YÖN BULMA SİSTEMİ

Hemen hemen en eski seyrüsefer yardımcıcihazlarındandır. Atmosferik hadiselerden

kolayca etkilenmeleri ve düşük menzillere sahipolmaları sebebiyle yerlerini daha gelişmiş

cihazlara bırakmışlardır. (COR, LORAN, GPS gibi)

AUTOMATIC FLIGHT CONTROL SYSTEM:

OTOMATİK UÇUŞ KONTROL SİSTEMİ

AUTOMATIC TERMİNAL INFORMATION SERVICE:

OTOMATİK TERMİNAL BİLGİ HİZMETİ

Günün tamamında veya belirli bölümlerinde,iniş-kalkış yapan trafiklere verilen rutin

bilgiler.

AUTOMATIC WEATHER OBSERVING SYSTEM:

OTOMATİK HAVA GÖZLEM SİSTEMİ

Belirlenmiş zaman aralıkları içerisinde havadurumu ile ilgili bilgilerin (görüş, bulutluluk,

rüzgar vb.) bilgisayar aracılığı ile VHFbandından havaalanlarından yayınlanması.

AVERAGE AIR TRAFFIC FLOW MANAGEMENT:

ORTALAMA HAVA TRAFİK AKIŞI İDARE MERKEZİ

Kalkışlardaki toplam gecikmeler/Toplam uçuşlaroranını tespit etmek amacıyla kurulan

ünite.

AVIATION SAFETY:

HAVACILIK GÜVENLİĞİ

Yerdeki ve havadaki trafiklerin güvenilirliliğinisağlamak için yayınlanmış tüm

uygulamalar.

B

2011-12-05T15:54:00.003-08:00

BACK COURSE:

TERS YAYIN

Konvansiyonel Alet Alçalma Sistemlerinde,meteorolojik şartların pilotun görerek

referans almasını engellemesi durumunda, tersyayın, localizeri takip eden uçağın piste direkt

yaklaşabilmesi için sağ veya sol yönlü yatayyönlendirilmesine yardımcı olur. Ters yayın

yaklaşması hassas yada dikey yönde yardımcıolmayıp hassas olmayan yaklaşma olarak

tanımlanır. Bu yaklaşmada uçağın alçalabileceğiirtifa, ön yayın yada hassas ILS yaklaşmasında

alçalabileceği irtifadan daha yüksektir. Ön yayınile ters yayın arasındaki fark, ters yayında

localizer uçağın pozisyonuna ters olarak yayınyapar.

BACK LOBE:

TERS LOBE

Bir antenin arkasına yayılan enerjinin lobu (analoba göre azimutda 1800)

BAND PASS FILTER:

BAND GEÇME SÜZGECİ

İki frekans arasındaki diğer frekanslarınazaltılmasını sağlayan filtredir. Alçak geçiş

filtresi ve yüksek geçiş filtresininkompozisyonundan oluşur.

BANDWIDTH:

BAND GENİŞLİĞİ

Bir radyo sinyalinde frekansların kapsamınıiçerir. Hertz de tanımlanır.

BARETTE:

BARET

Belli bir mesafeden kısa bir ışık hattı gibigörülebilecek şekilde, yakın aralıklarla yan

yana sıralanmış üç veya daha fazla havacılık yerışığıdır.

BAROMETRIC ALTITUDE:

BAROMETRİK İRTİFA

Alet hatasının düzeltilmediğini gösteren vestandart atmosferik koşullarda değişim için

karşılanamayan irtifadır.

BASE RATE:

TEMEL ORAN

İşe alınmadan önce seçici sınava giren insanlarınpopülasyondaki yüzdesi.

BASELINE:

TEMEL HAT

1. PLANLAMA : Temel hat orijinal plan, pozitifveya negatif uygun bulunan

değişimlerdir. Genellikle bir modifiyerkullanılır.

2. KONFİGÜRASYON YÖNETİMİ : Temel hat birkonfigürasyon parçasının durumudur

ve bileşikleri zamanda bir noktadadır.

BASIC ENCODING RULES:

TEMEL KODLAMA KURALLARI

Temel kodlama kuralları bir tip (LTV) UzunlamaDeğeri kodlama planı kullanır. Her bir

tipin kodlaması doğru sıralamada daima üç bileşikiçerir. Bir veya daha fazla tanımlayıcı olarak

adlandırılan gösterim tipi, bir veya daha fazlauzunluk ve değer gösterir. Bu içerikler bazı tiplerin

değeri olabilir ve TLV formatında kodlandırılır.

BASIC TRAINING:

TEMEL EĞİTİM

ATS ortamında konuyla ilgili temel bilgi veyeteneklerin kazandırılması.

BASIC TRAINING (PHASE 1 AB INITIO):

TEMEL EĞİTİM (BAŞLANGIÇ SAFHASI)

Uzman AIS eğitimine hazırlamak için AISöğrencilerine temel bilgi ve yeteneklerin

kazandırılması.

BASIC TRAINING (PHASE 2 SPECIALIST):

TEMEL EĞİTİM (UZMANLIK SAFHASI)

AIS ortamında disipline uygun olarak ilgili işkategorisiyle bağlantılı bilgi ve yetenekleri

sağlamak için verilen uzman AIS eğitimi.

BATTERY:

GRUP

Aynı topluluk üzerinde standardize edilmiştestlerin bütünü. Birkaç testte alınan puanlar,

karar almak için değerlendirmede kullanılır veyakarşılaştırılır.

BAUD:

Veri haberleşmelerinin ulaşım hızı birimidir.Teknik olarak saniyede bitten farklı bir

terimdir.

BEACON:

Pozisyon ve yön belirlenmesinde kullanılanyardımcı alet.

BEAM STEERING UNIT:

RADYO DALGASI YÖNLENDİRME BİRİMİ

Mekanik yönlendirilmiş antenle birliktekullanıldığında Anten Kontrol Birimi olarak da

adlandırılan bu birim, uçuş anteninin pozisyonunukontrol eder. SDU’den bilgileri alır. Bu

bilgiler daha sonra yönlendirici komutlaradönüştürülür.

BEAM WIDTH:

RADYO DALGASI GENİŞLİĞİ

Bir antenin ana radyo dalgasının yarım güçnoktalarında belirlenen açı genişlemesi.

BEARING:

YÖN

Pusulada yön.

BEHAVIOUR ANCHORED RATING SCALES:

HAREKETE DAYALI DEĞERLENDİRME ÖLÇEKLERİ

Özel yönleri temsil eden küme içinde, hareketliyönlere odaklanma performansı

ölçümünde kullanılır.

BELOW MINIMUMS:

MİNİMUMLARIN ALTI

İlgili otorite tarafından belirtilen minimumlaraltında olan hava koşulları.

Örneğin: (iniş/kalkış minimumları)

BINARY PHASE SHIFT KEYING:

İKİLİ FAZ DEĞİŞTİRME ANAHTARI

Bu teknikle 0’dan 1’e yada 1’den 0’a dijital koddeğişimlerinde, taşıyıcı faz değiştirilir.

BITE ERROR RATE:

BAYT HATA ORANI

Bir örnekteki bit hatalarının sayısı örnektekibitlerin toplam sayısına bölünür ve genellikle

birçok örnek için ortalamadır.

BLIND SPOT:

KÖR SAHA

Radyo yayınlarının alınamadığı ya da radarmenziline girmeyen saha, kontrol kulesince

hava alanının görülemeyen bölümleri .

BLIND TRANSMISSION:

KARŞILIKSIZ (TEK YÖNLÜ) YAYIN

İki yönlü iletişimin kurulamadığı ancak radyo ilearanan istasyonun yayını alabileceğine

inanılan durumlarda tek taraflı gönderme.

BLOCKED:

BLOKE EDİLMİŞ

Radyo yayınları

C

2011-12-05T15:54:00.001-08:00

CALCULATED LANDING TIME:

HESAPLANMIŞ İNİŞ ZAMANI

Bir uçağın hesaplanmış geçici yada gerçek inişzamanı.

CALCULATE TIME OF ARRIVAL:

HESAPLANAN VARIŞ ZAMANI

Bir uçuşun bilinen son pozisyonunun göz önündebulundurularak bir nokta üzerine

geleceği zamanın hesaplanması. Bunun için uçuşplanı verisi, uygulanan rota, uygulanan

herhangi bir hız sınırlandırması ve hava durumuverileri dikkate alınır. Hesaplanan bu zaman

tahmin edilemeyen bir gecikmeyi içermez.

CALCULATED TAKE OFF TIME:

HESAPLANAN KALKIŞ ZAMANI

Bir hava trafik akış yönetimi uygulamaları içinreferans alınan zaman.

CALCULATED TIME OVER:

HESAPLANAN ZAMAN

Son pozisyonu, uçuş planı verisi, uygulanan rota,hız sınırlandırması ve hava durumu göz

önünde bulundurularak, bir uçuşun bir piste yadabir fiksin üzerine gelişi tahmin edilen zaman.

Bu zaman beklenmedik gecikmeleri içermez.

CALIBRATE:

DÜZELTMEK, AYARLAMAK

Doğru olmayan bir ölçek yada aletin doğruokunması amacıyla yapılan düzeltme.

CANCELLATION RATIO:

İPTAL ORANI

İşlemci çıkışlarındaki gürültü oranı işlemcigirişindeki gürültü oranına bölünür. İşlemci

MTI, MTD yada ASP olabilir. İptal oranı tüm hedefhızlar için ortalamadır.

CANCELLED NOTAM:

İPTAL EDİLEN NOTAM

HAVACILIK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ DICTIONARY OFAVIATION

SEYRÜSEFER DAİRESİ BAŞKANLIĞI - 22 - Hava TrafikMüdürlüğü

Bir notamın bir başka notamla geçerliliğininortadan kalkması.

CANDIDATES:

ADAYLAR

Seçme işlemi için kabul edilen başvurusahipleridir. Fakat başlangıç eğitimi için kabul

edildikleri anlamına gelmez.

CAPACITOR DISCHARGE LIGHT:

KAPASİTÖR DEŞARJ IŞIĞI

Tüpte bulunan bir gaz içerisinden yüksek voltajdaelektrik deşarj ettirilerek ve çok kısa

sürelerle üretilerek, yüksek şiddette yanıpsönmesi temin edilen bir lambadır.

CAPACITY:

KAPASİTE

Kapasite, bir hava sahası içerisinde trafiktalebini karşılayabilme oranına denir. Hava

Sahasındaki kalabalık nedeniyle meydana gelengecikmeler ve hizmet verilen trafik arasındaki

ilişkiyi gösteren bir eğri kapasiteyi temsiledebilir. Kapasite trafik talebi durumuna, ATC sektör

konfigürasyonuna, çevreleyen hava sahasıkapasitesine ve teklif edilen kapasiteye (zaman ve

boyut olarak ) bağlıdır.

CAREER:

KARİYER

Bir kişinin işi ile ilgili faaliyetleri,değerleri ve isteklerini içeren özellikleri.

CARREER DEVELOPMENT:

KARİYER GELİŞİMİ

Kariyer planlarındaki çalışmaların sonuçlarıdır.Bu sonuçlar bir organizasyonun yada bir

bireyin ihtiyaçlarını temel alabilir.

CARGO:

TİCARİ YÜK, TİCARİ EŞYA

Bir hava aracında postadan yada kişi yanındataşınan bagajdan ayrı taşınan tüm mallar.

CARGO AIRCRAFT:

YÜK UÇAĞI

Ticari eşya/mal taşıyan hava aracı.

CARIBBEAN REGION:

KARAYİB BÖLGESİ

Sorumlulukları altındaki uluslararası havasahasında ve kendi hava sahalarında Hava

Seyrüsefer Hizmetleri sağlayan ICAO üyesidevletleri kapsayan bölge.

CARRIER PHASE TRACKING GNSS RECEIVER:

TAŞIYICI FAZ İZLEME GNSS ALICISI

Zamanın bir bölümünde veya tümünde GNSS (KüreselSeyrüsefer Uydu Sistemi) veri

işleme tekniklerinin normal kullanımı içingerekli bir alıcıdır.

CARRIER SENCE MULTIPLE ACCESS WITH COLLISINONDETECT:

ÇATIŞMAYI BELİRLEYEN TAŞIYICI ÇOKLU GİRİŞİM

Bir terminal izleyicileri bir hattın yadafrekansın meşgul olup olmadığını takip ederler.

Eğer terminal hattın meşguliyeti nedeniylegönderilemeyen bir mesaj varsa, sistem mesajı

göndermek için boşluk oluşmasını bekler. Eğer ikiistasyon aynı anda gönderme yaparsa, çatışma

meydana gelir. Bu durumda her iki istasyondayeniden gönderme için uygun zamanı bekler.

CARRIER:

TAŞIYICI

Temel olarak modüle edilmemiş sinyal.

CARRIER-TO MULTI-PATH RATIO:

TAŞIYICI-ÇOKLU YOL ORANI

Direkt olarak alınan taşıyıcı gücün çoklu yolgücüne oranıdır.

CARRIER-TO-NOISE-DENSITY RATIO:

TAŞIYICI-GÜRÜLTÜ-YOĞUNLUK ORANI

Toplam taşıyıcı gücün 1Hz’lik bir bant genişliğiiçinde ortalama gürültü gücüne oranı

olup dBHz olarak tanımlanır.

CASE STUDY:

DURUM ÇALIŞMASI

Gerçek yada hayali bir olayın veya olaylarserisinin analizi, problem tanımlaması ve

mümkün olan çözümlerin değerlendirildiği birtekniktir.

CATEGORY PRECISION APPROACH 1:

HASSAS YAKLAŞMA KATEGORİSİ

Bir standart alet alçalma uygulamasında uçak, 60 m (200 feet) kararyüksekliğine kadar

alçalabilmektedir.

CATERING:

İKRAM SERVİSİ

Uçuş esnasında sağlanan yiyecek/içecekhizmetleri.

CAUSES OF DELAY:

GECİKME NEDENLERİ

Belirlenen herhangi bir nedenle ortaya çıkantoplam gecikmenin oranı.

CAUSES:

NEDENLER

Bir kazaya yada olaya sebebiyet veren aksiyonlar,ihmaller, koşullar veya bunların

bileşimi.

CEILING:

TAVAN

Gökyüzünün yarısından çoğunu kapsayan 6000 m. (20.000 ft) altındaki enalçak bulut

katmanı tabanının yer ya da su üstündekiyüksekliği.

CENTRAL EXECUTIVE UNIT:

MERKEZİ YÖNETİM BİRİM

CFMU(Merkezi Akış Yönetim Birimi) sorumluluğu üyeülkelerin hava sahasındaki hava

trafik akış yönetimi ölçümlerinin yapılması,koordinasyonu ve planlamasıdır.

CENTRAL FLOW MANAGEMENT UNIT:

MERKEZİ AKIŞ YÖNETİM BİRİMİ

Katılımcı ülkelere hava trafik akış yönetimisağlamak için ICAO Merkezi Hava Trafik

Akış Yönetimi Organizasyonu gereğince kurulmuşbir yönetim birimidir. Bu birim Merkezi

Yönetim Birimi ve Uçuş Planı OperasyonlarıBölümünü içermektedir.

CENTRAL PROCESSING UNIT LOAD:

MERKEZİ İŞLEM BİRİM YÜKÜ

Nominal CPU yükü, maksimum giriş/çıkış nominaldurumların işlenmesinde verilen

işlemcinin CPU yükünün ortalama değeridir.

CENTRAL RADNET MONITORING AND CONTROL SYSTEM :

MERKEZI RADNET GÖRÜNTÜLEME VE KONTROL SISTEMI

Radar ağı görüntülenmesi ve kontrol merkezi.

CENTRALISED AIRSPACE DATA FUNCTION:

MERKEZİ HAVA SAHASI BİLGİ FONKSİYONU

ECAC (Avrupa Sivil Havacılık Konferansı)devletleri tarafından görevlendirilen ve ulusal

hava sahası kullanım planlarında uygun rotabilgisi elde edebilmek için kurulan hava sahası

yönetim fonksiyonudur.

CENTRE OF NAVIGATION:

SEYRÜSEFER MERKEZİ

DGNSS seyrüsefer çözümüyle birleşmeye referansolan matematiksel nokta. Bu nokta

GNSS anteninin belirginliğidir.

CERTIFICATION:

SERTİFİKASYON

Yetki çalışmaları yapan bir otorite tarafındanverilen resmi tanıma bildirimidir. Bu

tanıma, ihtiyaçlara cevap verebilen bir ürün, işlemyada hizmet için olabilir.

CHAINING:

ZİRCİRLEME

1. Özel bir obje ile ilgili radar hedef raporlarıve diğer bilgileri birlikte gösteren bir işlem.

2. SASS-C: Aynı hedef objeyle ilgili tüm radargörüntüleri obje doğrulayıcı

kullanılarak birleştirilir. Zincirleme işlemi,bir hedef objeyle ilgili herhangi bir radar görüntüsüne

aynı uçak tanıtma numarasını tahsis eder.Doğrulanamayan herhangi bir radar görüntüsü

zincirlenemez olarak sınıflandırılır ve birnegatif uçak tanıtması tahsis edilir.

CHANNEL:

KANAL

Tek bir uydudan gelen sinyali işleyen alıcıda biryol.

CHANNEL RATE:

KANAL HIZI

Radyo frekans kanalı üzerinden geçirilen bitlerinhızı. Bu bitler bilgi bitleri gibi

biçimlendirme yada hata düzeltme için kullanılanbitlerdir.

CHECKING:

KONTROL

Hava trafik kontrolün temel fonksiyonlarındanbiridir. Güncelleme için yeni bir durumdan

bilgi seçimini içermektedir.

CHECKLIST:

KONTROL LİSTESİ

Bir NOTAM düzenli olarak NOTAM serilerindeyayınlanır. Bu seriler, ilan edildiği yılda

geçerli NOTAM gruplarının tamamını içermektedir.

CHECK POINT:

KONTROL NOKTASI

Aletli uçuş kuralları içinde rapor edilmesiistenilen, bir seyrüsefer yardımcısı ile

belirtilmiş nokta.

CIRCLE- TO-LAND MANOEUVRE:

TURLU YAKLAŞMA MANEVRASI

İnişten önce havaalanı çevresinde görerek (turla)sağlanan aletli yaklaşma yönteminin

devamı olan manevra (ATC izni alındıktan vepilotun yeri görmesiyle başlatılır).

CIRCLE TO RUNWAY:

MEYDAN TURU

Hava Trafik Kontrolörünce belirtilen meydantrafik paterni dahilinde inilecek piste

yapılan yaklaşma manevrası.

CIRCUIT MODE:

DEVİR MODU

Tahsis edilen iletim yolunun kullanılmasınaolanak veren haberleşme ağının

konfigürasyonu.

CIRCUIT MODE CHANNEL:

DEVİR MODU KANALI

Havacılık Mobil Uydu Hizmetinde C kanalı ikilises yada bilgi haberleşmesi sağlamak

için kullanılır. Çünkü herhangi verilen bir kanalsadece bir yönde trafik geçirebilir. C kanalları

biri üst hat diğeri alt hat olmak üzere çiftolarak tahsis edilir.

CIRCULAR ERROR PROBABLE:

MUHTEMEL DAİRESEL HATA

Bir dairesel normal dağıtımda, muhtemel daireselhata yapılan bireysel ölçümlerin %

50’sini içeren dairenin yarıçapı yada bulunanınmuhtemel % 50’si içindeki dairenin yarıçapıdır.

CIVIL AIR NAVIGATION SERVICES ORGANIZATION(CANSO):

SİVİL HAVA SEYRÜSEFER HİZMETLERİ ORGANİZASYONU

Birçok hükümet hava seyrüsefer hizmetlerininsağlanması sorumluluğunu sivil hizmet

birimlerinden bağımsız organizasyonlaraaktarmaktadır. Bu organizasyonların büyük çoğunluğu

direkt devlet kontrolünde olmakla birlikte,bazıları da tamamen özelleştirilmiştir. CANSO bu

organizasyonların birleşerek oluşturduğu birmeslek birliğidir.

CIVIL AVIATION AUTHORITY:

SİVİL HAVACILIK OTORİTESİ

Herhangi bir uluslararası hava sahası içinde ICAOtarafından sorumlu tahsis edilen ve iç

hat sınırları içerisinde havacılıkkullanıcılarına hizmet sağlamakla yükümlü organizasyon.

CIVIL/MILITARY COORDINATION:

SİVİL/ASKER KOORDİNASYONU

Güvenliği, etkinliği ve hava sahasının uyumlukullanımını sağlamak için gerekli, sivil ve

askeri birimler arasındaki iletişim.

CLAASSIFICATION:

SINIFLANDIRMA

Sınıflandırma, iyi tanımlanan sınıflar içerisindebilgileri çeşitlendirmedir.

CLASSIFICATION (INPUT):

SINIFLANDIRMA (GİRİŞ)

Sınıflandırma kriterleri kullanılarak iyitanımlanan sınıflar içerisinde plot, iz ve referans

yörünge türlerini belirleme işlemidir.

CLASS OF FLIGHT (MTCD):

UÇUŞ SINIFI

Uçuş bilgisine dayalı sınıflandırılanuçuşlar.Örneğin, a) Gidiş meydanı ortak olan uçuşlar

yada B) Uçuş seviyesi 185’in üzerinde olanuçuşlar.

CLEAR OF THE RUNWAY:

PİST TEMİZ, TERKEDİLMİŞ

Bir uçağın taksi ya da iniş esnasında pistitamamen terk etmiş yada girmemiş olması

durumu.

CLEARANCE FUNCTION:

KLERANS FONKSİYONU

Bir hava trafik kontrol birimi tarafındanonaylanan ve uçuş personeli tarafından kabul

edilen kleransın belirlenmesi ve iletilmesidir.

CLEARED APPROACH:

YAKLAŞMA MÜSAADESİ

Bilinen bir uçağın belirlenmiş bir aletliyaklaşma yöntemine serbest kılındığını belirten

yaklaşma izni.

CLEARED FOR TAKE OFF:

KALKIŞ MÜSAADESİ

Bilinen bir uçağa bilinen havaalanı koşullarıdahilinde verilen kalkış izni.

CLEARED TO LAND:

İNİŞ MÜSAADESİ

Bilinen bir uçağa uygun havaalanı koşullarıdahilinde verilen iniş müsaadesi.

CLEARED FLIGHT LEVEL:

SERBEST KILINAN SEVİYE UYUMLULUĞU

Uçuş uyumluluğu, bir uçuşun serbest kılındığıseviyeye nasıl bağlı kalacağını

tanımlamaktadır.

CLEARED LEVEL DEVIATION:

SERBEST KILINAN SEVİYEDEN SAPMA

Bir uçuşun serbest kılındığı seviye ile muhafazaedilen seviye arasındaki fark. Serbest

kılınan seviyeden sapma, uçuşun verilen seviyeyeuyumluluğunun bozulması durumlarının

belirlenmesi amacıyla kullanılır.

CLEARED LEVEL DEVIATION THRESHOLD:

SERBEST KILINAN SAPMA EŞİĞİ

Serbest kılınan bir seviyeye uyumsuzluğunoluşmaya başladığını tanımlayan izleme

kriteri parametresidir.

CLEARED LEVEL NON-CONFORMANCY:

SERBEST KILINAN SEVİYEYE UYUMSUZLUK

Bir uçuşun, seviyeden sapma eşiğini aşmasıylaserbest kılınan seviyeden uzaklaşması

durumudur.

CLEARED LEVEL:

SERBEST KILINAN SEVİYE

Bir uçuşun muhafaza ettiği yada ulaşmayaçalıştığı uçuş seviyesi.

CLEARING VOID TIME:

İZİN ZAMANI BİTİMİ

Bir uçağa verilen ATC iznine uymak üzere herhangibir manevrada bulunmaması

durumunda iznin geçerliliğinin bittiğini belirtenzaman.

CLEARWAY:

AŞMA UZANTISI, AŞMA SAHASI

Bir uçağın ilk tırmanışı yapmasına olanaksağlanması amacıyla hazırlanan dikdörtgen

saha.

CLIENT NOF:

ALICI ULUSLARARASI NOTAM OFİSİ

Bir NOTAM işleme birimi tarafından sağlananhizmetlere abone olan herhangi bir

uluslararası Notam Ofisi.

CLIMB OUT:

KALKIŞ SONRASI TIRMANIŞ

Bir uçağın kalkış ile uçuş irtifa arasındaki uçuşbölümü.

CLUTTER:

KARIŞIKLIK

Bir fiksden yada yavaş hareket eden objelerdenkaynaklanan radyo enerjilerinin girişime

neden olan yansımaları için kullanılan genel birterimdir.

CLUTTER DENSITY:

KARIŞIKLIK YOĞUNLUĞU

Radar kapsamı içinde, 1 milde oluşan istenmeyenBirincil Radar ekolarının toplam

sayısıdır.

CLOSED RUNWAY:

KAPALI PİST

Hava alanı otoritesince her türlü uçakoperasyonlarına izin verilmediği/mümkün olmadığı

pist.

CLOSED TRAFFIC:

TRAFİĞE KAPALI

Bir uçağın iniş/kalkış yada pas/yakın geçmeoperasyonlarıyla ilgili olarak meydan trafik

paterninine girememesi durumu.

COACH:

İstenilen hedeflere ve operasyonel fonksiyonlaraulaşmaya doğru, tavsiye, rehberlik,

yardım ve cesaretlendirme sağlamak için adayıizleyen kişi.

COCKPIT:

PİLOT KABİNİ

Bir hava aracında pilot ya da pilotların oturduğukısım.

COCKPIT DISPLAY OF TRAFFIC INFORMATION:

TRAFİK BİLGİSİNİN KOKPİT GÖRÜNTÜSÜ

Uçuşun güvenli idaresiyle ilgili bilgilerinkokpitde görülebilmesi kavramıdır.

CODE:

KOD

SSR Sorgulayıcısına cevap veren cevaplayıcıtarafından yayılan sinyallerde bulunan

verilerin kombinasyonudur.

CODE DIVISION MULTIPLE ACCESS:

KOD BÖLÜNME ÇOKLU GİRİŞİMİ

Geniş spektrum modülasyonu ve girişimiengelleyici kodları kullanan dijital

haberleşmeler için yapılan çoklu girişimplanıdır. Bu plan kullanıcılara her zaman cevaplayıcının

bant genişliğinin tamamını kullanabilme imkanıtanır.

CODER/DECODER:

KODLAYICI/ÇÖZÜCÜ

CODEC ses verilerini temsil eden bir analogsinyali değiştir. Hattın sonunda bit yayılımı,

analog veriyi yeniden yapılandırma içinkullanılır.

COGNITION:

KAVRAMA

Kavrayış, hafıza ve karar alma gibi insan düşüncesistemleri ve onların bileşikleridir.

COGNITIVE MODEL:

KAVRAMSAL MODEL

Daha doğru olarak kavramın modeli olarakadlandırılabilir. Bir kavramın modeli birçok

şekilde olabilir. Örneğin; kavramsal işlemlerarasındaki ilişkileri gösteren kağıt modeli.

COMBINED:

BİLEŞİK

Genelde radar görüntü ve izleri için kullanılır.Birincil ve ikincil gözetim radar

verilerinden yararlanılan bir radar mesajıdır.

COMBINED PLOT:

BİLEŞİK PLOT

Birincil ve ikincil gözetim radar bilgilerininbir radar görüntüsü üzerinde

birleştirilmesidir.

COMBINED VOR AND TACAN

BİRLEŞİK VOR VE TACAN

VOR, TACAN ve DME seyrüsefer yardımcıcihazlarının birlikte bulunduğu bir

seyrüsefer yardımcı sitesidir.

COMMERCIAL OFF-THE SHELF:

Piyasadan hazır temin edilebilen malzeme.

COMMISSIONING:

GÖREVLENDİRME

Yerel operasyonel ihtiyaçlara radar hizmetisağlayan, radarın bulunduğu hava sahasının

hacminin tanımlanabilmesi için analizi yapılanradar performansı.

COMMON CORE CONTENT OF ATCO TRAINING:

HAVA TRAFİK KONTROLÜ EĞİTİMİNİN TEMEL İÇERİĞİ

Avrupa Sivil Havacılık Konferans sahası içinyaratılan bu projeler; eğitim örnekleri,

testler ve performans konularını içermektedir.

COMMON DISPLAY SYSTEM:

ORTAK DİSPLAY SİSTEM

Tüm radar bilgi işlem ağının Status bilgilerinigörüntüleyen display.

COMMON POINT:

ORTAK NOKTA

Bir ya da birden fazla uçağın, ilgili ATCotoritesince, rapor etmesi istenen nokta.

COMMUNICATIONS MANAGEMENT UNIT:

HABERLEŞME YÖNETİM BİRİMİ

Bilgi sağlama hizmetine yönelik haberleşmeyönetim birimi, hava, hava-yer yada diğer

yer çalışma ağları arasında bilgi transferineolanak sağlamaktadır.

COMPASS LOCATER:

MEVKİ BELİRTİCİ RADYO CİHAZI

Aletli iniş sistemi (ILS) için ya da son yaklaşmaaşamasında seyrüsefer yardımcı cihazı

olarak kullanılan mevki belirleyici.

COMPASS ROSE:

PUSULA GÜLÜ

Gerçek yada manyetik kuzey yönünü belirleyenmeydan üzerinde işaretlenmiş ya da

haritalarda gösterilen daire.

COMPETENCE:

YETKİ

Personel veya personel grupları arasında ortayaçıkan bilgi, yetenek ve yapabilirlik

durumudur.

COMPOSITE SEPARATION:

BİLEŞİK AYIRMA

Uçakları, bileşik yol sistemi ile uygulananayırma minimalarını (yatay/dikey) azaltarak

ayırma yöntemi.

COMPULSORY REPORTING POINTS:

ZORUNLU RAPOR NOKTALARI

Uçakların üzerinden geçerken rapor etmesi zorunluolan bir seyrüsefer yardımcısı ya da

fix olarak belirlenmiş noktalar.

COMPUTER BASED TRAINING:

BİLGİSAYAR TABANLI EĞİTİM

Bilgisayar çalışma ortamında interaktifyöntemlerle (interaktif cevaplama, konu anlatımı

gibi) öğrenciye özgür bireysel çalışma ritminikullandırarak bilgi ve yetenek kazandırılması.

CONDITIONAL ROUTE:

ŞARTLI ROTA

Bir hava trafik hizmet yolu veya bir parçasınınözel koşullar altında kullanılması veya

planlanmasıdır. Şartlı rotalar, aktiviteninbeklenen seviyeleri, ilgili uçuş planları gibi değişik

nedenlere bağlı olarak çeşitli kategorilereayrılabilirler.

CONE OF SILENCE:

SESSİZLİK KONİSİ

Yüksek açılarda anten performansının limitlerinebağlı olarak radar kapsamında oluşan

boşluğa denilmektedir.

CONFIGURATION ITEM:

KONFİGÜRASYON ELEMENTİ

Bir dokümanın, çizimin veya bir birimin kontroledilerek ve izlenerek geliştirilmesi. Bu

elementlerin gelişimi bir proje, program yadahizmete bağlıdır.

CONFLICT:

UYUŞMAZLIK

Bir uçağın, bir başka uçağa yada yere yaklaşmasıveya kullanılabilen en düşük seviyenin

altına alçalması yani ayırma standartlarınıngeçilmesidir.

CONFLICT ALERT:

ÇATIŞMA İKAZI

Otomatik radar fonksiyonu olarak radar hedefleriarasında mevcut minimaların altına

inilebileceği yönünde verilen ikaz.

CONFLICT DATA:

UYUŞMAZLIK VERİLERİ

Şu bilgileri içerir: Uyuşmazlık tanımlaması, tipive şiddeti.

CONFLICT RESOLUTION:

ÇATIŞMA ÇÖZÜMLENMESİ

Potansiyel tehlike teşkil eden trafikler arasındauygun ayırma minimumlarının uygulanmasıyla

yapılan çözümleme.

CONFORMANCE MONITORING:

UYUMLULUK İZLEME

Bir uçuşun beklenen ve gerçek pozisyonlarıarasındaki sapmaların otomatik hava trafik

kontrol sistemiyle ölçülmesi ve raporlanmasıişlemidir.

CONSENSUS:

ANLAŞMA

Ortak görüşü oluşturan genel yada geniş kapsamlıfikir birliğidir.

CONSTRAINT POINT:

ZORUNLU NOKTA

Ölçüm amaçları için sistemde tanımlanan veaçıklanan herhangi bir pist, nokta yada

seyrüsefer cihazı.

CONTINUITY RISK:

DEVAMLILIK RİSKİ

Sistemin istenilen operasyon için rehberlikbilgisi sağlayamaması ve hizmetin çökmesi

ihtimaline denir.

CONTROL AREA:

KONTROL SAHASI

Yeryüzünde özel bir yükseklikten yukarıya doğruuzanan kontrollü hava sahası.

CONTROL ZONE:

KONTROL BÖLGESİ

Yeryüzünden belirli bir üst sınıra kadar uzanankontrollü hava sahası.

CONTROLLED AERODROME:

KONTROLLÜ HAVAALANI

Havaalanı trafiğine hava trafik kontrol hizmetisağlanan hava meydanıdır.

CONTROLLED AIRSPACE:

KONTROLLÜ HAVA SAHASI

Hava sahası sınıflandırmasıyla ilgili olarak,aletli yada görerek uçuş kurallarına göre uçan

tüm uçuşlara hava trafik kontrol hizmeti sağlananboyutları belirlenmiş bir hava sahasıdır.

Kontrollü hava sahası, kontrol sahası, terminalkontrol sahası, havayolu ve kontrol zonu

içermektedir.

CONTROLLED FLIGHT INTO TERRAIN ACCIDENT:

ARAZİ ENGELİNE DOĞRU KONTROLLÜ UÇUŞ

Normal fonksiyonlu bir uçağın yere, suya yada birengele doğru dikkat edilmeyen

uçuşuna denir.

CONTROLLED FLIGHT:

KONTROLLÜ UÇUŞ

Hava trafik kontrol müsaadesine bağlı olarakyapılan herhangi bir uçuş.

CONTROLLER CAPACITY:

KONTROLÖR KAPASİTESİ

Belirlenen bir sektör ölçülerinde bir zamanperiyodu içerisinde bir kontrolör tarafından

idare edilebilecek uçak sayısı.

CONTROLLER PILOT DATA LINK COMMUNICATIONS:

KONTROLÖR PİLOT VERİ HABERLEŞME HATTI

İki yollu pilot veri hattı olarak daadlandırılan, bu haberleşme hattı, hava trafik kontrolü

için kontrolör ile uçuş personeli arasındakihaberleşmenin sessiz olarak veri haberleşme hattı

üzerinden yapılmasını sağlar.

CONTROLLING:

KONTROL

Hava trafik kontrolünün temelfonksiyonlarındandır. Bu işlem strateji seçimini, zamanın

ayarlanması ve karar aşamalarını içermektedir.Hava trafik kontrolörleri, kurallar ve prosedürlere

bağlı kalarak bir veya birden fazla uçağınistenilen trafik durumunu almalarını sağlar.

CONVERGENCE:

YAKINLAŞMA

Yakınlaşma, kapsamlı hava trafik yönetimsisteminin bütünlüğü ve uyumluluğuyla ilgili

tüm parçaların tutarlı değişimidir.

CONVERGENCE AND IMPLEMENTATION PROGRAMME:

YAKINLAŞMA VE TAMAMLAMA PROGRAMI

Ulusal ve çok uluslu bütünleşme planlarınınilerleyişini izleme ve koordine etmek için

kullanılan Avrupa hava trafik kontrolü uyumluluğuve bütünleşme programı organizasyonudur.

COORDINATES:

KOORDİNAT

Bir pozisyon ya da yeri belirlenmesi amacıylaenlem/boylam olarak

(derece/dakika/saniye) ifade edilen referansdeğerler.

COORDINATION FIX:

KOORDİNE FİKSİ

Üniteler arasında devir noktası, kontrolüntransferi, terminal giriş/çıkış noktaları olarak

kullanılan bir seyrüsefer yardımcısı ya da fix olarakbelirlenen pozisyon.

CORE REQUIREMENTS FOR ATM WORKING POSITIONS:

ATM ÇALIŞMA POZİSYONLARI İÇİN TEMEL İHTİYAÇLAR

Çalışma pozisyonu gelişimi için metotlar vearaçlardır. Temel proje, Avrupa Sivil

Havacılık Konferansı devletlerindeki hava trafikyönetimini geliştirmeyi amaçlamaktadır.

CORRELATION:

KORELASYON

Uçuş yolu ve profili konusunda SSR kodtanımlaması, coğrafik ve zaman kontrollerini

temel alan uçuş planı verileri ve pozisyonvektörü arasında ilişki oluşturan fonksiyondur.

CORRECTION:

DÜZELTME

Yapılmış bir yanlışın (göndermenin) bir sonrakiaşamada düzeltilmesi.

COURSE:

BAŞ, UÇUŞ YOLU, TASARLANMIŞ İZ

Yoldaki uçaklar için tasarlanmış uçuş yolu, ILShattında ise pisti karşılayıcı yol

anlamında kullanılan terim.

COVERAGE:

MENZİL

Radarın, gerekli ihtiyaçları karşılayabildiği üçboyutlu hava sahası hacmidir.

CREW MEMBER:

KABİN GÖREVLİSİ

Uçuş esnasında, uçakla ilgili bir operasyonkonusunda operatör tarafından

görevlendirilmiş bir kişidir.

CRITICAL INCIDENT:

KRİTİK OLAY

Bir kişinin olağan olmayan güçlü bir reaksiyongösterdiği herhangi bir olay.

CROSS (FIX) AT (ALTITUDE):

Bilinen bir fix’i belirlenen bir irtifada katetmek anlamında kullanılan frezyoloji.

CROSS (FIX) AT OR ABOVE (ALTITUDE):

Bilinen bir fix’i belirlenen bir irtifa ya dadaha üstünde kat etmek anlamında kullanılan

freyzyoloji.

CROSS (FIX) AT OR BELOW (ALTİTUDE):

Bilinen bir fix’i belirlenen bir irtifa ya dadaha altında kat etmek anlamında kullanılan

freyzyoloji.

CROSS BORDER AREA:

SINIR GEÇİŞ SAHASI

Özel operasyonel ihtiyaçlar için uluslararasısınırlarda oluşturan Geçici Ayırma Sahasıdır.

CROSS TRACK DISTANCE:

GEÇİŞ İZİ MESAFESİ

İstenilen rotanın havayolunun sağına ve solunaolan dikey mesafesi.

CROSSWIND:

YAN RÜZGAR

Bir uçağın takip ettiği rotaya ya da kullanılanpiste paralel olmayan 90 derecelik dik

rotada esen rüzgar yönü.

CROSSWIND COMPONENT:

YAN RÜZGAR BİLEŞENİ

Piste 90 derece dik açıyla esen rüzgar bileşeni.

CRUISE:

SEYİR, YOLCULUK

Uygun olan seviye ve hızda yol almak.

CRUISING ALTITUDE:

SEYİR İRTİFASI

Yol seviyesi boyunca muhafaza edilen irtifa ya daseviye.

CRUISING LEVEL:

SEYİR SEVİYESİ

Uçuşun büyük bir kısmında muhafaza edilen seviye,düzey.

CRUISE CLIMB:

SEYİR TIRMANIŞI

Bir uçağın belirli bir (rate) derece ile yapmışolduğu tırmanma manevrası (tekniği).

CURRENT FLIGHT DATA:

GÜNCEL UÇUŞ VERİSİ

Son yapılan uçuş planı değişiklikleri vekontrolör müdahaleleriyle güncelleştirilen uçuş

bilgisi.

CURRENT FLIGHT PLAN:

YÜRÜRLÜKTEKİ UÇUŞ PLANI

Sonradan verilen kleransları ve değişikleri içerenuçuş planı.

CURRENT FLIGHT POSITION:

GÜNCEL UÇUŞ POZİSYONU

En son algılayıcı verilerini temel alan x, y, zkoordinatlarında uçuşun son pozisyonunu

temsil eder.

D

2011-12-05T15:52:00.001-08:00

DANGER AREA:

TEHLİKELİ SAHA

İçinde yapılacak uçuşlara tehlike yaratacakfaaliyetlerin yapıldığı sınırları belirlenmiş

saha.

DATA:

VERİ

Kavramlar, talimatlar ve bilgilerin, haberleşmeve açıklamalar için uygun formata

getirilmiş hali.

DATA DISPLAY SYSTEM:

BİLGİ GÖRÜNTÜLEME SİSTEMİ

RDP (Radar bilgi işlemcisi)’ de işlenmiş olanradar verilerinin görüntülendiği display.

DATA LINK:

VERİ HATTI

Terminaller arası veri değişimine olanak sağlayansistem.

DATA MODEL:

VERİ MODELİ

Veri tabanında, veri özelliklerini veilişkilerini içeren kavramsal yapı.

DEAD RECKONING:

KONUM TAHMİNİ

Yön, hız ve zaman gibi verileri göz önüne alarakbelirlenen bir konumdan ilerleyerek

konum tahmini yapılması.

DEAD RECKONING (DR) NAVIGATION:

TAHMİNİ SEYRÜSEFER

Yön, hız ve zaman gibi verileri göz önüne alarakbelirlenen bir konumdan ilerleyerek

konum tahmin ederek yapılan seyrüsefer.

DECISION ALTITUDE HEIGHT:

KARAR İRTİFA YÜKSEKLİĞİ

Hassas yaklaşmada yerden görerek referans alarakinişin tamamlanamayıp pas geçme

prosedürünün uygulanmaya başlanacağı belirlenmişirtifa ve yükseklik değeridir.

DECISION MAKING:

KARAR ALMA

Bir aksiyonun muhtemel oluşumlarından biriniseçerek yapılan aktif kavrama işlemi.

DE-ICING STAND:

BUZLANMAYI ÖNLEME ALANI

Uçakları buzlanmaya karşı koruyucu önlemlerinalındığı park yeri.

DELAY:

GECİKME

Merkezi Akış Yönetim Birimi tarafından belirlenenkalkış zamanı ile operatörün talep

ettiği ilk kalkış zamanı arasındaki fark.

DELETION (TRACK):

SİLME (İZ)

Radar tanıma sisteminden yeni radar görüntübilgisi gelmemesi nedeniyle sürekli izleme

işleminin durdurulması.

DELIVERY TIME:

DAĞITIM ZAMANI

Kontrolör tarafından gönderilen mesajın uçuşekibinin eline geçmesi için geçen süre.

DEPARTURE CLEARANCE:

KALKIŞ KLERANSI

Kalkış sonrası izlenecek yolu ve tırmanılacakseviyeyi belirleyen talimatlar.

DEPARTURE CONTROL:

KALKIŞ KONTROLÜ

Kalkıştan sonra belli bir süre boyunca, kalkanIFR uçuşlara sağlanan hava trafik kontrol

hizmeti.

DEPARTURE SLOT:

KALKIŞ SLOTU

Uçağın kalkışını yapmasının zorunlu olduğu zaman.

DEPARTURE TIME:

KALKIŞ ZAMANI

Uçağın pistten teker kestiği kalkış zamanı.

DEPENDANT PARALLEL APPROACHES:

BAĞIMLI PARALEL YAKLAŞMALAR

Uzatılmış pist merkez hatları üzerinde uçanuçaklar arasında radar ayırma

minimumlarının nasıl olacağının tarif edildiğiparalel veya yakın paralel alet pistlerine aynı anda

yapılan yaklaşmalardır.

DESCENT BELOW LOWEST USABLE FLIGHT LEVEL:

KULLANILABİLEN EN DÜŞÜK UÇUŞ SEVİYESİNİN ALTINAALÇALMA

Bir uçağın, bir hava sahasında belirlenmişminimum uçuş seviyesinin altına alçalmasıdır.

DESCENT SPEED ADJUSTMENTS:

ALÇALMA HIZ AYARLAMALARI

Meydan varış zamanını belirlemek amacıyla yapılanhız azaltma hesaplamaları.

DESIGNATED RNAV ROUTE:

RNAV ROTA BELİRLENMESİ

Bir VOR/DME seyrüsefer cihazı kapsamındakigeçerli düşük ve yüksek irtifa değerlerini

temel alan saha seyrüsefer rotası.

DESIRED COURSE:

İSTENEN YÖN

İstenen yön gerçek, manyetik yada coğrafi kuzeyegöre belirlenir.

DESIRED TRACK:

PLANLANAN GÜZERGAH

İki yol noktası arasında planlanan ya daistenilen güzergah.

DESTINATION AERODROME:

GİDİŞ MEYDANI

Bir uçuş için belirtilmiş iniş meydanı.

DETRESFA (DISTRESS PHASE):

TEHLİKE HALİ

Bir tehlike durumunu belirtmek amacıylakullanılan kod.

DEVIATION:

SAPMA

Takip edilen yol güzergahından, meteorolojikkoşullar yada olağanüstü durumlar

nedeniyle ayrılma.

DIAGNOSING:

TEŞHİS ETME

Şartların değişmesiyle yada yeni bilgilerinişlenmesiyle değişen trafik durumunun

tanımlanması işlemi.

DIFFERENTIAL GLOBAL NAVIGATION SATELLITE SYSTEM:

FARKLI KÜRESEL SEYRÜSEFER UYDU SİSTEMİ

Bir veya daha fazla bilinen noktalardaki pozisyonhatalarının belirlenmesi ve pozisyon

doğruluğu için bir başka sistemden alınanbilgilerin iletilmesini amaçlayan bir sistemdir.

DIFFERANTIAL GLOBAL POSITIONING SYSTEM:

FARKLI KÜRESEL POZİSYONLAMA SİSTEMİ

Küresel pozisyonlama sisteminin çözüm doğruluğunugeliştirmek için kullanılan bir

tekniktir.

DIRECT:

DİREKT UÇUŞ

İki fix, nokta ya da seyrüsefer yardımcısıarasında direk rota uçuşu.

DIRECT ACCESS RADAR DATA:

RADAR BİLGİ DİREKT ERİŞİMİ

RDP sisteminin bir parçası olan MRT lerde birsorun olduğunda kontrolörlerin önündeki

dispaylere anında ve kesintisiz MCT den gelenradar plot bilgilerinin getirilmesini sağlayan bir

bağlantı şeklidir.

DIRECT CONTROLLER PILOT COMMUNICATION:

KONTROLÖR PİLOT DİREKT HABERLEŞMESİ

Hava trafik kontrol birimi ve pilot arasındasesli cevaplama içeren radyo haberleşme

metodu.

DIRECTION FINDING:

YÖN BULMA

Bir uçak yön bulma cihazında havaalanına göreaçısal pozisyonunun görülmesi.

DISPLACED THRESHOLD:

KAYDIRILMIŞ EŞİK

Pistin tanıtılmış başlangıcından başka, pistüzerine yerleştirilmiş eşik.

DISTANCE MEASURING EQUIPMENT:

MESAFE ÖLÇÜM CİHAZI

Uçakta ve yerde bulunan cihazlar yardımıyla, uçağınyerdeki istasyona olan uzaklığını

mil cinsinden gösteren cihaz.

DIVERSITY:

FARKLILIK

İki oluşum arasında belirlenen mantıksal ilişki.

DME FIX:

DME CİHAZI İLE BELİRLENMİŞ POZİSYON, NOKTA

DME cihazı ile yön ve mesafe olarak belirlenmişpozisyon, coğrafi nokta.

DME SEPARATION:

DME AYIRMASI

DME cihazından alınan mesafe bilgisine dayalıolarak yapılan ayırma.

DOPPLER VOR:

Çevre faktörlerinin oldukça kötü olduğubölgelerde kullanılmak üzere dizayn edilmiş

VOR cihazlarıdır.

DUPLICATED SECONDARY SURVEILLANCE RADAR COVERAGE:

İKİLİ İKİNCİL GÖZETİM RADAR KAPSAMI

Birbirinden bağımsız çalışan iki tane ikincilgözetim radar kaynağından alınan radar

bilgilerinin kullanıldığı sistemdir.

E

2011-12-05T15:44:00.001-08:00

EARTH REFERENCED NAVIGATION:

YÜZEYDEN REFERANSLI SEYRÜSEFER

Yüzeysel seyrüsefer kaynağına bağlı olup, teksiteye bağlı olmayan seyrüsefer.

EATCHIP WORK PROGRAMME DOCUMENT:

EATCHIP İŞ PROGRAM DOKÜMANI

Eurocontrol merkezi idaresinin kontrolündeplanlanan detaylı tanım ve iş programlaması.

EDARSEMENT:

ONAY

İlgili otorite tarafından hava trafik kontrolünitesinde çalışabilmek için verilen lisans, rate

(derece) onaylarını kapsar.

EFFECTIVE INTENSITY:

TESİRLİ ŞİDDET

Gözetleyerek tanımlayabilme şartlarında aynıgörüş mesafesini temin edebilen, aynı

renkteki sabit bir ışığın şiddeti, çakan ışığıntesirli şiddetine eşittir.

EFFICIENCY MEASUREMENT:

YETERLİLİK ÖLÇÜLENDİRMESİ

Girdi-çıktı oranlarını sonuçlandıran ölçülendirmeünitesi.

ELEVATION:

İRTİFA

Deniz seviyesinden ölçülen yükseklik.

ELIGIBLE FLIGHT:

UYGUN UÇUŞ

Bir uçuşun uygun olabilmesi için kontrollü sahaiçerisinde olmasının gerekliliği.

EMERGENCY:

ACİL DURUM

Tehlikeli veya acil bir durum olması.

EN-ROUTE:

YOL AŞAMASI

Kalkış noktası ile bitiş aşamasına kadarseyrüsefer operasyonunun bir safhası.

EN-ROUTE AIRSPACE:

YOL AŞAMASI HAVASAHASI

Tırmanma, düz uçuş veya alçalma aşamasındakiuçuşlara hava trafik hizmetinin

sağlandığı terminal sahaları dışında tanımlanmışhava sahası.

ENTRY:

GİRİŞ

Radar menzili içerisine iz olarak girme aşaması.

EQUIPMENT CAPACITY:

EKİPMAN KAPASİTESİ

ATC sistemleri tarafından taşınabilir en fazlatrafik sayısı.

ERROR:

HATA

Ölçülen değer ile fiziksel değer arasındakimeydana gelen farklılık.

ESTABLISHED:

OTURMAK

Bir hava yolu , yaklaşma hattı, uçuş başı veyauçuş seviyesini yakalayıp muhafaza etme.

ESTIMATED OFF BLOCK TIME:

TAHMİNİ HAREKET ZAMANI

Uçağın kalkış saatine uygun olarak hareketinebaşlayacağı muhtemel zaman .

ESTIMATED TAKE OFF TIME:

Uçağın kalkış yapacağı tahmin edilen zaman.

ESTIMATED TIME OF ARRIVAL:

Uçağın iniş yapacağı tahmin edilen zaman.

EUROCONTROL STANDARD:

EUROCONTROL STANDARDI

Eurocontrol üye ülkeleri arasında, standardısağlamak için kullanılması amaçlanan ATS

sistemleri.

EUROCONTROL AIR TRAFFIC CONTROL HARMONISATION AND

IMPLEMENTATION PROGRRAMME:

EUROCONTROL HAVA TRAFİK KONTROLÜ UYGULAMA VETAMAMLAMA

PROGRAMI

Avrupa ATC sistemlerini geleceğe hazırlamak vesistemler arasında eşgüdümü sağlamak

amacıyla, ECAC üyesi ülkeler için hazırlananprogram.

EUROPEAN AIR TRAFFIC MANAGEMENT SYSTEM:

AVRUPA HAVA TRAFİK İDARE SİSTEMİ

2005-2010 yılları arasında ECAC üyesi ülkelerinhava trafik sistemlerini eşgüdümlü hale

getirerek, iniş-kalkış zamanlarındaki gecikmeleriazaltmak, tercih edilen uçuş profilleri ile uçuş

güvenliği, ülke güvenliği, çevresel etkiler gibikonularda minimum tahditleri planlamak.

EUROPEAN CIVIL AVIATION CONFERENCE (ECAC):

AVRUPA SİVİL HAVACILIK KONFERANSI

2000 yılında 38 üyesi olan ve 1955’ten berifaaliyetlerine devam eden uluslararası bir

organizasyondur. Amacı, Avrupa hava taşımacılıksisteminin güçlendirilmesi, güvenli ve etkili

gelişiminin devam ettirilmesidir. ECAC, üyeülkeler ve diğer ülkeler arasındaki ilişkilerin

düzenlenmesi ve sivil havacılık politikalarınınbelirlenmesi konularında da çalışmalar

yapmaktadır.

EUROPEAN GEOSTATIONARY NAVIGATION OVERLAYSERVICE:

Avrupa’da uydu seyrüseferi sağlamak amacıyla1984’de çalışmalarına başlanan bir

servistir. EGNOS ‘un geliştirilmesi ve hayatageçirilmesi ile ilgili çalışmalar 1994’de Avrupa

Uzay Ajansı, Avrupa Birliği ve Eurocontrol’ünkatılımıyla kurulan Avrupa Üçlü Birliği (ETG)

tarafından yürütülmektedir.

EUROPEAN GLOBAL NAVIGATION OVERLAY SERVICE:

AVRUPA KÜRESEL SEYRÜSEFER KAPLAMA HİZMETİ

GPS, GLONASS, 3 yönlü haberleşme sağlayan uydu veyerden referans sağlayan

istasyon sistemlerinin kullanımı ile, Avrupasahasında kullanım ve kapasite artışının sağlanması.

EUROPEAN ORGANISATION FOR THE SAFETY OF AIRNAVIGATION:

HAVA SEYRÜSEFERİNİN GÜVENLİĞİ İÇİN KURULAN AVRUPA

ORGANİZASYONU

6 ülkede 2100 kişinin çalışmaları ile desteklenenbir organizasyon. Temel amaçlar;

hizmet, insan kaynaklarının değerlendirilmesi,geleceğe yönelik hedeflerin tespiti ve ortak

çalışma ile koordinasyonun sağlanmasıdır.

EXPECTED APPROACH TIME:

MUHTEMEL YAKLAŞMA ZAMANI

Uçağın ilk yaklaşma fixini terk edip, iniş içinyaklaşmaya başlayacağı muhtemel zaman.

EXECUTE MISSED APPROACH:

PAS GEÇME

Bir meydan için tesis edilmiş aletli yaklaşmasonucunda, uçağın inmeyip güvenli bir

şekilde bir bekleme noktasına devam etmesi.

EXPECTED DEPARTURE CLEARANCE TIME:

MUHTEMEL KALKIŞ TALİMAT ZAMANI

Bir uçağın kalkış için talimatı alabileceği en uygunzaman .

EXPECT FURTHER CLEARANCE TIME:

Hava Trafik Kontrolörü tarafından verilecek birsonraki talimat zamanı

EXPEDITE:

ÇABUKLAŞTIR

Bir pilota otorite tarafından verilen ve hızlıuygulanması gereken talimat için kullanılan

terim.

EXPIRED NOTAM:

SÜRESİ DOLAN NOTAM

EXTREMELY HIGH FREQUENCIES:

ÇOK YÜKSEK FREKANSLAR

30 ile 300 GHz aralığındaki frekanslar.

F

2011-12-05T15:43:00.001-08:00

FACILITY:

TESİS

Özel bir amaç için yapılmış bina, ekipman veyaüniteler.

FALSE PLOT:

HATALI GÖRÜNTÜ

Uçağın gerçek pozisyonundan farklı bir pozisyondaradarda görünmesi.

FALSE TRACK:

HATALI İZ

Radar sistemindeki teknik konulardan kaynaklananyanlışlıklar.

FEDERAL AVIATION ADMINISTRATION (FAA):

FEDERAL HAVACILIK İDARESİ

Sorumluluğu sivil havacılık güvenliği olan kurum,Amerikan hükümetinin bir parçası

olarak 1958 yılında kurulmuştur. Fonksiyonları;ulusal savunma gereklerini ve güvenliği göz

önüne alarak sivil havacılığın düzenlenmesi, yeniteknolojiler kullanarak havacılığın

geliştirilmesi, sivil ve askeri uçaklarınkontrolünün ortak bir sistemde yapılması, ulusal hava

sahası sistemi konusunda yapılan araştırmalar veticari uzay taşımacılığının düzenlenmesidir.

FERRY FLIGHT:

NAKİL UÇUŞU

Bir uçağın yolcu ve yük taşımaksızın satınalınması/ kiralanması halinde tescil edilmeden

yurda getirilmesi amacıyla uçurulması.

FILLED FLIGHT PLAN

DOLDURULMUŞ UÇUŞ PLANI

Pilot veya şirket temsilcisi tarafından uçuştanönce ATS ünitesine verilmek üzere

doldurulan uçuşla ilgili ayrıntıları içeren plan.

FINAL:

FİNAL

Aletli veya görerek yaklaşma yapan bir uçağıniniş için pisti karşıladığı hat.

FINAL APPROACH:

SON YAKLAŞMA

Bir aletli/ görerek uçuşta iniş amaçlı yapılanmanevraların son kısmı.

FINAL APPROACH COURSE:

SON YAKLAŞMA HATTI

Aletli yaklaşma yapan bir uçağın pistikarşılamasını sağlayan hat.

FINAL APPROACH FIX:

SON YAKLAŞMA FİXİ

Yayınlanmış aletli alçalma usulünün başladığınokta.

FINAL APPROACH SEGMENT:

SON YAKLAŞMA BÖLÜMÜ

Üç boyutlu geometrik bir yolu tanımlayan veuçakların son yaklaşmada uçuşuna devam

etmesi beklenen düz bir hat.

FIXED LIGHT

SABİT IŞIK

Belirli bir noktadan bakıldığında sabit şiddettegörünen bir ışıktır.

FLEXIBLE USE OF AIRSPACE:

HAVASAHASININ ESNEK KULLANIMI

Hava sahasının yalnız askeri veya sivil amaçlariçin değil, kullanıcının belirleyici olması

temel prensibine uygun hale getirilmesiamaçlanmıştır.

FLIGHT DATA:

UÇUŞ BİLGİSİ

Uçakların karşılaşmalarının belirlenip,kontrolörün önceden planlama yapmasına imkan

sağlayan uçuşla ilgili genel bilgileri kapsar.

FLIGHT DATA PROCESSING:

UÇUŞ BİLGİ İŞLEME

AFTN, AWOS, RDP, RPL lerden gelen tüm uçuşbilgilerin işlenerek Kontrolörler için

kullanılabilir bir şekle dönüştürüldüğüsistemdir.

FLIGHT DATA PROCESSING SYSTEM:

UÇUŞ VERİ EŞLEME SİSTEMİ

Uçuş planlarından gelen bilgilerin kullanımıyla,hava trafik kontrolörlerinin strip alma,

radarda etiket takibi, ulusal savunmagereklilikleri vb. konularında etkin olarak kullanabilecekleri

bir sistem.

FLIGHT INFORMATION SERVICE:

UÇUŞ BİLGİ HİZMETİ

Güvenli ve etkin bir uçuş için bilgi ve tavsiyehizmeti sağlamak.

FLIGHT INFORMATION CENTRE:

UÇUŞ BİLGİ MERKEZİ

Uçuş bilgi hizmeti ve ikaz hizmeti vermek içinkurulan bir merkez.

FLIGHT INSPECTION:

UÇUŞ KONTROL

Konulmuş toleransları karşılayıp karşılamadığınıbelirlemek amacıyla bir Seyrüsefer

Yardımcısının uçuşta araştırılması.

FLIGHT LEVEL:

UÇUŞ SEVİYESİ

Bir uçuşun güvenli bir şekilde yapılabilmesi içinmanialardan korunarak elde edilen en alt

seviye ile 1000’er feetlik ayırma ile elde edilenhava koridorlarından biri.

FLIGHT PLAN:

UÇUŞ PLANI

Uçuşun tamamına veya belirli bir bölümüne ait,hava trafik hizmet ünitelerine verilmesi

gereken uçuşa ait bilgiler.

FLIGHT PLAN DATA:

UÇUŞ PLANI BİLGİSİ

Uçak çağrı adı, iniş-kalkış meydanları, planlananuçuş seviyesi, planlanan uçuş rotası,

tahmini varış zamanı gibi bilgilerin genelterimle ifade edilmesi.

FLIGHT POSITION MONITOR:

UÇUŞ POZİSYONU MONİTÖRÜ(İZLEME SİSTEMİ)

Hava trafik kontrolörüne uçuş aşamasındaki rotadeğişikliklerini görme, müdahale etme,

gerektiğinde tavsiyede bulunma imkanı sağlayanbir sistem.

FLIGHT SERVICE STATION:

UÇUŞ HİZMET İSTASYONU

Özel bir hava trafik ünitesidir. Yol boyuhaberleşmeler ve arama-kurtarma çalışmalarında,

uçaklarda meydana gelebilecek acil durumlarda,hava durumu ve hava sahası ile ilgili bilgilerin

yayınlanması vb. konularda hizmet vermek üzerekurulmuştur.

FLOW CONTROL:

UÇUŞ AKIŞ KONTROLÜ

Sektörler arası bilgi akışının kontrolünü sağlar.

FLOW MANAGEMENT UNIT:

UÇUŞ AKIŞ İDARE ÜNİTESİ

Trafik akışı koordinasyonunda hava sahasıkullanım kapasitesini arttırabilmek için

kurulmuş bir ünitedir.

FLY HEADING:

UÇUŞ BAŞI

Bir uçağın uçmakta olduğu veya dönmesi gerektiğiuçuş derecesi.

FORMATION FLIGHT:

KOL UÇUŞU
Bir pilotun liderliğinde birden çok uçağ

G

2011-12-05T15:42:00.001-08:00

GATE TO GATE:

KAPIDAN KAPIYA

Hava Trafik İdare Merkezi ile kullanıcıların,uçağın motor çalıştırması ile başlayıp

kapatmasına kadar yaşadıkları süreci belirten birterimdir.

GENERAL AIR TRAFFIC:

GENEL HAVA TRAFİĞİ

ICAO kural ve uygulamalarının tüm uçuşlarıkapsaması.

GENERAL COMMUNICATIONS:

GENEL HABERLEŞMELER

GEOGRAPHICAL REFERENCE:

COĞRAFİ REFERANS

GEOMETRIC ALTITUDE:

GEOMETRİK İRTİFA

Yüzey referans alınarak belirlenen yükseklik.

GERMAN AIR TRAFFIC CONTROL CORPORATION (DFS):

ALMAN HAVA TRAFİK KONTROL KURUMU

DFS, 1993 yılından bu yana hava seyrüseferhizmetlerinin idaresiyle görevlendirilmiştir.

Uçuş planlarının kabulü ve işlenmesi, hava trafikhizmetleri için gerekli teknik sistemlerin

planlanması, kurulması ve bakımı da bu kurumunsorumluluğundadır.

GLIDE SLOPE:

SÜZÜLÜŞ AÇISI

Aletli yaklaşma sisteminin bir parçasıdır. Pistegöre dikey olarak güvenli bir süzülüş açısı

ile yaklaşmayı ifade eder.

GLOBAL NAVCOM

IATO tarafından bir yıllığına koordine edilenbilgilerdir.

GLOBAL NAVIGATION SATELLITE SYSTEM (GNSS):

KÜRESEL SEYRÜSEFER UYDU SİSTEMİ

Gerekli teknik ekipmanlarla donatılmış, dünyaçapında pozisyon, hız ve zaman

belirlenmesi konularında kullanılan uydu sistemidir.

GLOBAL POSITIONING SYSTEM:

KÜRESEL POZİSYON BELİRLEME SİSTEMİ

Uzaydan yapılan hız, zaman, pozisyon belirleme vegeliştirme sistemi.

GNSS ACCURACY/GNS:

KÜRESEL SEYRÜSEFER UYDU SİSTEMİNİN DOĞRULUĞU

GNSS tarafından belirtilen pozisyon ve zamanın,gerçek pozisyon ve zamana göre

uygunluğu (veya hata payı)

GNSS NAVIGATION AND LANDING SYSTEM:

GNSS BAZLI SEYRÜSEFER VE YAKLAŞMA (İNİŞ)SİSTEMLERİ

GO AHEAD:

DEVAM EDİN

Bir sebepten dolayı konuşması durdurulankont./pilota devam etmesini istediğimizde

söylenen söz.

GO AROUND:

PAS GEÇ

Herhangi bir sebepten dolayı iniş talimatı almışbir uçağın pilotunun iniş yapmayıp pas

geçmesi.

GROUND CONTROLLED APPROACH:

YER KONTROLLÜ YAKLAŞMA

Daha çok askeri amaçlı kullanılan yerden radaryardımıyla bir uçağın yaklaşma ve inişini

yapmasına yardımcı olan sistem.

GROUND DATA LINK PROCESSOR:

YER VERİ HATTI İŞLEMCİSİ

Yer-hava arasında bilgi iletişiminin hatlararacılığıyla sağlanması.

GROUND RADAR:

YER RADARI

Sisli havalarda kullanılan, havaalanına yerdengörüş imkanı sağlayan radar sistemi.

H

2011-12-05T15:41:00.001-08:00

HANDOFF:

TRANSFER

Radarlı Hava Trafik hizmeti verilirkentanımlanmış bir trafiğin komşu sektöre devri.

HANDLING:

Yer hizmetleri. (örnek olarak HAVAŞ tarafındanverilen hizmetleri kapsar.)

HARMONISATION (ATC SYSTEM):

ATC SİSTEMİ UYUMLULUĞU

Ünitelerdeki standart uygulamalarla, sistemperformansının karşılaştırılarak aralarındaki

uyumun belirlenmesi.

HAZARD:

TEHLİKE

Uçuş güvenliğine etki edebilecek (meteorolojikhadiseler, trafik yönetimi, acil durumlar

vb. ) faktörlerin ortaya çıkması durumu.

HAZARD BEACON:

TEHLİKE BİKINI

Hava seyrüseferine bir tehlikenin varlığınıbelirtmek için kullanılan havacılık yer

işaretidir.

HEADING:

UÇUŞ BAŞI

Uzunlamasına eksende düşünülen bir uçağın,kuzeyden saat yönünde derece olarak

tanımlanan yönüdür.

HELICOPTER:

HELİKOPTER

Aerodinamik yapısı gereği bir nokta üzerindedurabilen veya uçabilen hava aracı.

HELIPAD:

HELİPED

Helikopterlerin iniş/ kalkış yapması ve parketmesi için tanımlanmış bir küçük saha.

HELIPORT:

HELİPORT

Bir yerde, suda veya yapıda tesis edilen helikopterlerininiş/ kalkış yaptıkları ve gerekli

bina ve tesislerinin olduğu bir saha.

HERTZ:

HERTZ

Elektromanyetik ölçü birimi.

HIGH FREQUENCY:

YÜKSEK FREKANS

3 ve 30 MHz arasındaki frekansların bütünü.

HIGH LEVEL DATA LINK CONTROL:

YÜKSEK SEVİYE BİLGİ BAĞLANTI KONTROLÜ

Mevcut radarlarımızdan gelen datalarınformatıdır. Mevcut RDP ve FDP sistemlerimiz bu

formattaki radar datasını tanır ve işler.

HIGH SPEED TAXIWAY:

YÜKSEK HIZ TAKSİ YOLU

İnişten sonra uçağın pisti yüksek bir hızla terketmesine imkan verecek şekilde tesis

edilen bir taksi yolu.

HOLD PROCEDURE:

BEKLEME KURALI

Herhangi bir nedenden dolayı uçağın belirli birhava sahasında bekleme kuralı.

HOLDING:

BEKLEME

Bir uçağın tanımlanmış bir nokta üzerinde bellikurallar doğrultusunda uçması.

HOLDING FIX:

BEKLEME FİKSİ

Bekleme kurallarına uyularak üzerinde beklemeyapılacak seyrüsefer yardımcısı.

HOLDING POINT:

BEKLEME NOKTASI

Pisti ihlal etmeden kalkış için taksi yapanuçağın bekleyebileceği tanımlanmış bir saha.

HOMING:

HOMİNG

Bir uçağın herhangi bir seyrüsefer yardımcıcihazına rüzgar düzeltmesi yapmaksızın

uçması.

HUMAN FACTORS:

İNSAN FAKTÖRÜ

Bir çalışmada insan faktörünün etkilerini veinsanlar, teknolojiler ve çevre arasındaki

fonksiyonel ilişkinin araştırılmasıdır.

HUMAN INTEGRATION IN FUTURE ATM SYSTEMS:

GELECEKTEKİ ATM SİSTEMLERİYLE İNSAN BÜTÜNLEŞMESİ

Bu proje, hava trafik yönetim çevrimindeki insanifaktörlerin bütünleştirilmesinin önemi

ve yararlılığının artırılmasını hedeflemektedir.

I

2011-12-05T15:40:00.001-08:00

ICAO REGION:

ICAO BÖLGESİ

ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu)antlaşmasını imzalayarak ulusal ve

uluslararası hava sahalarında Hava SeyrüseferHizmeti sağlayan devletleri içeren bölge.

ICING:

BUZLANMA

Uçağın kanat ve gövdesinde oluşanbuzlanmadır.Çeşitleri aşağıda belirtilmiştir;

Rime Ice –Kaba Buzlanma: Aşırı soğumuş sudamlacıklarının aniden donmasıyla oluşan

pürüzlü, beyaz, mat görünümlü buz.

Clear Ice- Şeffaf Buzlanma: Büyük ve aşırısoğumuş su damlacıklarının daha yavaş

donmasıyla oluşan parlak, şeffaf buz.

Mixed-Karışık: Kaba ve şeffaf buzlanmanın karışımı

IDENT:

TANITMA

Uçak transponder tanımlama fonksiyonunun pilottarafından aktif hale getirilmesi için

talep. Bu, kontrolöre uçağı tanımlayabilme veyatanımlanmış uçağı teyid etmede yardımcı olur.

IDENTIFICATION BEACON

TANITMA BİKINI

Muayyen bir noktanın tanımlanması anlamında kod’lu yayın yapan bir havacılık

bikınıdır.

IFR AIRCRAFT:

IFR UÇAK

Aletli uçuş kurallarına göre uçan uçak.

IFR CONDITIONS:

IFR Şartlar

Hava şartlarının görerek uçuş kuralları altındauçuş için minimumun altında olması.

INSTRUMENT LANDING SYSTEM:

ALETLİ İNİŞ SİSTEMİ

VHF bandında çalışan ILS sistemi piste 40 kilometre mesafedenitibaren yatay ve düşey

olarak uçağa kılavuzluk görevi yaparak pisteotomatik olarak inmesini sağlar. Özellikle görüşün

kısıtlı olduğu sisli, yağmurlu ve karlı havalardagüvenli bir iniş yapılmasına imkan sağlayan ILS

sistemi 3 ana gruptan oluşmaktadır.

a- Localizer

b- Glide Path

c- Markerler (IM, MM,OM) : 75 MHz frekansındaçalışırlar. Üzerinden uçak geçtiği

zaman, pilot mahallinde bulunan marker alıcısındakideğişik renkli lambaları yakarak ve

sesli(kod’lu) olarak pilotun hangi markerüzerinden geçtiği ve dolayısıyla uçağın piste olan

uzaklığı hakkında bilgi veren bir sistemdir.

ILS CATEGORIES:

ILS KATEGORİLERİ

Aletli iniş sistem kategorileri

1.ILS Kategori 1 : Teker koyma noktasına göreyüksekliğin 200 feetten daha fazla ve

pist görüş mesafesinin 1800 feetten daha fazlaolduğu yaklaşmalar için sağlanan aletli yaklaşma

prosedürü.

2.ILS Kategori II : Teker koyma noktasına göreyüksekliğin 100 feetten daha fazla ve

pist görüş mesafesinin 1200 feetten daha fazlaolduğu yaklaşmalar için sağlanan aletli yaklaşma

prosedürü.

3.a-ILS Kategori III A: Pist görüş mesafesinin700 feetten fazla olduğu ve bir karar

yüksekliği minumumu olmaksızın yapılanyaklaşmalar için sağlanan ILS yaklaşma prosedürü

b- ILS Kategori III B : Pist görüş mesafesinin150 feetten fazla olduğu ve karar

yüksekliği minumumu olmaksızın yapılanyaklaşmalar için sağlanan ILS yaklaşma prosedürü

c- Herhangi bir karar yüksekliği ve pist görüşmesafesi minumumu olmaksızın yapılan

yaklaşmalar için sağlanan ILS yaklaşma prosedürü

IMMEDIATELY:

ACİLEN

Bir faaliyetin tehlikeli bir durumdan kaçınmakiçin hemen tamamlanması gerektiğinde

ATC tarafından kullanılır.

INCERFA (UNCERTAINTY PHASE):

ŞÜPHE HALİ

Uçağın güvenliği hakkında bir şüphenin mevcutolduğu durum.

INCIDENT:

HADİSE

Uçağın güvenliğini etkileyen veyaetkileyebilecek, kazadan farklı oluşum.

INDEPENDENT PARALLEL APPROACHES:

BAĞIMSIZ PARALEL YAKLAŞMALAR

Paralel veya yakın paralel alet pistlerinden aynıanda yapılan kalkışlar.

INDICATED AIRSPEED (IAS):

GÖSTERGE HIZI

Hava sürati göstergesinden okunan düzeltilmemişhız.

INDICATED AIR SPEED DEVIATION NON-CONFORMANCY:

GÖSTERGE SÜRATİ SAPMA UYUŞMAZLIĞI

Uçuşların tahmini gösterge süratleri arasındafarklar oluştuğu durum ve bu farkın gösterge

sürati limitlerini aşmasıdır.

INERTIAL NAVIGATION SYSTEM:

HAREKETSİZ SEYRÜSEFER SİSTEMİ

Geniş kapsamlı seyrüsefer için bilgisayardestekli bir board seyrüsefer cihazıdır.

INFORMATION MANAGEMENT:

BİLGİ YÖNETİMİ

Güncelleştirilmiş bilginin ilgili birimlerezamanında dağıtılmasıdır.

INITIAL APPROACH FIX:

İLK YAKLAŞMA FİKSİ

İlk yaklaşma bölümünün başlangıcını tanımlayan,aletli yaklaşma prosedür çizimlerinde

belirlenmiş fiks.

INITIAL APPROACH SEGMENT:

İLK YAKLAŞMA BÖLÜMÜ

Aletli yaklaşma prosedürünün ilk yaklaşma fiksiile orta yaklaşma fiksi veya uygunsa son

yaklaşma fiksi veya noktası arasında kalan bölüm.

INITIAL FLIGHT PLAN PROCESSING:

İLK UÇUŞ PLANI İŞLEMİ

Uçuş planının kabul edilme fonksiyonu.

INITIAL MISSED APPROACH WAYPOINT:

İLK PAS GEÇME NOKTASI

İlk pas geçme noktasının belirlenmesi içinkullanılan, pist civarına yerleştirilen 3 boyutlu

yol noktasıdır.

INITIATION LAG (DELAY)

İLK GECİKME

Bir izleyicinin ilk giriş ve çıkış verileriarasında geçen süreye denir.

INNER MARKER:

İÇ MARKER

ILS (CAT II) hassas yaklaşma ile kullanılan, ortamarker ve ILS pistinin sonu arasına

yerleştirilen, saniyede 6 nokta vuruşu yapmayaayarlanan yayılım patern’i yayarak pilotu görsel

ve işitsel olarak, normalde teker koymanoktasından 100 feetyukarıda dizayn edilen karar

yüksekliğinde olduğu hakkında uyaran bir markervericisi.

INPUT/OUTPUT SYSTEM:

GİRİŞ/ÇIKIŞ VERİLERİ SİSTEMİ

Bu sistem, hava trafik kontrol işlemlerininyapısal modelinin 4 bileşeninden biridir.

Ayrıca bilgi ve cevaplamanın seçimindensorumludur.

INSTRUMENT APPROACH PROCEDURE:

ALETLİ YAKLAŞMA UYGULAMASI

İlk yaklaşma fiksinden veya uygunsa tanımlanmışgeliş yolunun başından inişin

tamamlanabileceği bir noktaya getiren, eğer iniştamamlanamayacaksa bir bekleme noktasına

getirecek veya belli bir yüksekliğe tırmandıracakmanialardan belirlenmiş bir korumayla uçuş

aletlerinin yardımıyla yapılan, daha öncedenbelirlenen manevralar serisi.

INSTRUMENT APPROACH WAYPOINT:

ALETLİ YAKLAŞMA NOKTASI

Yaklaşma prosedürleri tanımında kullanılabilenpozisyon fiksleri, ilk yaklaşma yol

noktası ve son yaklaşma yol noktası gibideğerlendirilmektedir.

INSTRUMENT FLIGHT RULES (IFR):

ALETLİ UÇUŞ KURALLARI

Aletli meteorolojik şartlar altında uçuşunidaresini sağlayan kurallar bütünü.

INSTRUMENT LANDING SYSTEM (ILS):

ALETLİ İNİŞ SİSTEMİ

Yaklaşma işlemi boyunca pilota dikey ve yatayrehberlik yapan görsel yardımcılar ve

elektronik cihazlardan oluşan hassas aletliyaklaşma sistemi.

INSTRUMENT METEOROLOGICAL CONDITIONS (IMC):

ALETLİ METEOROLOJİK ŞARTLAR

Görüş, bulutlardan uzaklık, bulut tavanıterimleri ile açıklanan meteorolojik şartlar için

belirlenen minimumlardan düşük olan durum.

INSTRUMENT RUNWAY:

ALETLİ PİST

Aletli yaklaşma prosedürlerini kullanan uçağınoperasyonu için kullanılacak aşağıdaki

pistlerden biri ;

Nonprecision Approach Runway (Hassas olmayanyaklaşma pisti) : Direkt bir yaklaşma

için yeterli olabilecek istikamet bilgisisağlayan yardımcı ve görsel yardımcıların hizmet verdiği

bir aletli pist.

Precision Approach Runway Category I(Hassasyaklaşma pisti,kategori I) : Pist görüş

mesafesinin 800 m’ den ve karar yüksekliğinin 200feetten düşük olduğu zamanlardaki

operasyonlar için kullanılan, görsel yardımcılarve ILS ile hizmet veren bir aletli pist.

Precision Approach Runway, Category II (Hassasyaklaşma pisti, kategori II) : Pist görüş

mesafesinin 400 m’ den ve karar yüksekliğinin 100feetten düşük olduğu zamanlardaki

operasyonlar için kullanılan, görsel yardımcılarve ILS ile hizmet verilen bir aletli pist.

Precision Approach Runway, Category III (Hassasyaklaşma pisti, kategori III): ILS

hizmeti verilen ve;

a- Pist görüş mesafesinin 200 m’ den düşük olduğuve karar yüksekliğinin

uygulanamadığı zamanlardaki operasyonlar içinkullanılan, inişin son aşamasına kadar görsel

yardımcıların kullanıldığı aletli pist,

b- Pist görüş mesafesinin 50 m’ den düşük olduğuve karar yüksekliğinin kullanılamadığı

zamanlardaki operasyonlar için kullanılan, taksiiçin görsel yardımcıların kullanıldığı aletli pist,

c- İniş ve taksi için görsel referans olmaksızınyapılan operasyonlar için aletli pist.

INTEGRATION (ATC SYSTEM):

HAVA TRAFİK KONTROL SİSTEMLERİNİN BÜTÜNLEŞMESİ

Hava trafik kontrol sistemlerinden üst düzeyyarar sağlamak için tüm meydan ve

havalimanlarında aynı tip seyrüsefer yardımcıcihazı ve elektronik alt yapısının kullanılması.

INTERMEDIATE APPROACH SEGMENT:

ORTA YAKLAŞMA BÖLÜMÜ

Orta yaklaşma fiksi ve son yaklaşma fiksi veyanoktası arasında kalan, aletli yaklaşma

prosedürünün bölümü.

INTERMEDIATE FIX:

ORTA FİKS

Bir aletli yaklaşma prosedürünün orta yaklaşmabölümünün başlangıcını tanımlayan fiks.

INTERNATIONAL AIR TRANSPORT ASSOCIATION (IATA):

ULUSLARARASI HAVA TAŞIMACILIĞI BİRLİĞİ

Bu birlik 1945 yılı Nisan ayında Küba’ dakurulmuştur. Bugün 130 farklı ülkeden 230

üyesi bulunmaktadır. Hava taşımacılığının güvenilir,ekonomik ve düzenli yapılabilmesi, hava

ticaretinin gelişmesi ve ilgili problemlerinçözülmesi, ICAO ve diğer uluslararası

organizasyonlarla işbirliği sağlamak birliğinhedefleri arasındadır.

INTERNATIONAL AIRPORT:

ULUSLARARASI HAVA ALANI

Uluslararası hava trafiği için inişe ve kalkışaaçık, gümrük, sağlık, hayvan ve bitki

karantinası ile benzeri hizmetlerin sağlandığıhava alanı.

INTERNATIONAL CIVIL AVIATION ORGANISATION (ICAO):

ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK ORGANİZASYONU

1944 yılı Kasım ayında ABD’ nin davetlisi olarak52 ülke katılımıyla başlayan sivil

havacılık çalışmaları sonrasında ICAO, 1947yılında uluslararası bir örgüt olarak tanınmıştır.

Örgütün amaçları; dünya çapında uluslararasısivil havacılığın geliştirilmesi, standardizasyonun

sağlanması, üye ülkeler arasında teknik işbirliğioluşturulması ve bölgesel planlamalar

yapmaktır. 1992 Şubat ayı itibariyleorganizasyona üye 165 devlet bulunmaktadır.

INTERNATIOAL FEDERATION OF AIRLINE PILOTSASSOCIATIONS(IFALPA)

ULUSLARARASI HAVAYOLU PİLOTLARI DERNEKLERİFEDERASYONU

1948 yılında 13 dernek tarafından kurulan bufederasyonun bugün 90 dernek ve 100.000

pilot üyesi bulunmaktadır. Uluslararası alandapilotların organize olabilmesi ve karşılaşacakları

problemlere ortak çözüm bulunabilmesifederasyonun temel hedefleridir.

INTERNATIONAL FEDERATION OF AIR TRAFFICCONTROLLERS’

ASSOCIATION(IFATCA):

HAVACILIK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ DICTIONARY OFAVIATION

SEYRÜSEFER DAİRESİ BAŞKANLIĞI - 53 - Hava TrafikMüdürlüğü

ULUSLARARASI HAVA TRAFİK KONTROLÖRLERİ DERNEKLERİ

FEDERASYONU

Bu federasyon, politik veya ticari birorganizasyon olmayıp 100’den fazla ülkede yaklaşık

40.000 hava trafik kontrolörünü temsiletmektedir. Federasyonun amaçları; uluslar arası hava

seyrüseferinin düzenli ve güvenli yapılmasınayardımcı olmak, hava trafik kontrolörlerinin bilgi

düzeyinin ve mesleki etkinliklerininarttırılmasını sağlamak, hava seyrüseferiyle ilgili

uluslararası ve ulusal havacılık otoriteleriarasında uyumlu çalışma ortamını sağlamaktır.

INTERROGATOR:

SORGULAYICI

İkincil radar yer istasyonundan gönderilen radyosinyallerini alıp cevaplayan uçakta tesis

edilen bir cihazdır.

INTERSECTING RUNWAYS:

KESİŞEN PİSTLER

Kesişen iki veya daha fazla pistler.

INTERSECTION:

KESİŞME

İki veya daha fazla seyrüsefer yardımcısının uçuşbaşı, radyal veya rotalarının

kesişmesiyle tanımlanan nokta. İki pist, bir pistve bir taksi yolu veya iki taksi yolunun kesişme

noktası.

INTERSECTION DEPARTURE:

KAVŞAK KALKIŞI

Pistin tamamı kullanılmadan, pistin herhangi birkavşaktan sonrası kullanılarak yapılan

kalkış.

I SAY AGAIN:

TEKRAR EDİYORUM

Mesaj tekrarlanacaktır.

J

2011-12-05T15:38:00.001-08:00

JAMMING:

YAYININ BOZULMASI

Uçağın radar üzerine görünümünü veya radyohaberleşme/seyrüseferinde

yayılımı/kabulunü bozan elektronik veya mekanikparazit.

JET BLAST:

JET AKIMI

Jet motor egzozu

JET STREAM:

JET AKIMI

Yüksek seviyelerde yüksek hızdaki rüzgarlarınoluşturduğu hava akımı.

JOB ANALYSIS:

İŞ ANALİZİ

Bir adayın yetenek, bilgi, beceri ve diğerkarakteristik özelliklerinin işin niteliklerine

uygunluğunun belirlenmesi.

JOB DESCRIPTION:

İŞİN TANIMLANMASI

İşin özellikleri ve amaçları için belirlenen,görev ve sorumlulukların yerine getirilmesi

için gerekli kişisel yetenek, bilgi, fiziksel vezihinsel uyum performansları.

K

2011-12-05T15:35:00.001-08:00

KNOWN TRAFFIC:

TANIMLI TRAFİK

Hava Trafik Kontrol Merkezince hakkında yükseklik,pozisyon ve niyeti ile ilgili bilgi

sahibi olunan trafik.

KNOTS

Bir saatte deniz mili (NM) olarak kat edilenmesafe.

L

2011-12-05T15:34:00.001-08:00

LANDING AREA:

İNİŞ SAHASI

Uçağın iniş veya kalkışı için tahsis edilen,hareket sahasının bir bölümü.

LANDING DIRECTION INDICATOR:

İNİŞ İSTİKAMET GÖSTERGESİ

Kullanılmakta olan iniş kalkış yönünü görselolarak belirleyen alettir.

LANDING DISTANCE AVAILABLE:

MEVCUT İNİŞ MESAFESİ

İnen bir uçağın yer koşusu için mevcut veelverişli ilan edilen pist uzunluğudur.

LANDING ROLL:

İNİŞ KOŞUSU

Uçağın piste teker koyma noktasıyla, duracağıveya pisti terk edeceği nokta arasındaki

mesafe.

LANDING SEQUENCE:

İNİŞ SIRALAMASI

Uçakların iniş için sıralandırılması.

LAST ASSIGNED ALTITUDE:

EN SON TAHSİS EDİLEN İRTİFA

ATC tarafından tahsis edilen ve pilot tarafındananlaşıldığı belirtilen en son irtifa veya

uçuş seviyesi.

LATERAL DEVIATION:

YANLAMASINA SAPMA

X, Y düzleminde ölçülen, cari uçuş pozisyonu ilecari yörünge sistemindeki pozisyonu

arasındaki fark.

LATERAL SEPARATION:

YATAY AYIRMA

Farklı rotalar veya farklı coğrafi bölgelerdeuçan aynı irtifadaki uçaklar arasındaki yatay

mesafe.

LEVEL:

SEVİYE

Sabit atmosferik basınca göre belirlenmiş uçuşseviyelerinden her biri.

LETTER OF AGREEMENT:

ANLAŞMA MEKTUBU

Komşu hava trafik kontrol üniteleri arasında, kontrolsorumluluğunun devri konusunda

yapılan anlaşma.

LICENCE:

LİSANS

Hava trafik kontrolörünün mesleğini icraedebilmesi için yeterlilik testinden sonra sahip

olduğu özel bir belge.

LICENSING ADMINISTRATION:

LİSANSLANDIRMA YÖNETMELİĞİ

Hava Trafik kontrolörlerinin lisans alma,muhafaza etme ve iptal konularını düzenleyen

yasal zorunlulukların açıklandığı yönetmelik.

LICENSING AUTHORITY:

LİSANS OTORİTESİ

Yasal bir düzenleme ile personel lisanslarındansorumlu kılınan tanımlanmış otorite.

LIGHT FAILURE:

IŞIK BAŞARISIZLIĞI

Hüzmenin yükseklik açısı kullanılarak belirlenmişortalama şiddetinin Hüzme şaşması ve

dağılım düşmesinin herhangi bir sebeple, yeni birışığın belirlenmiş ortalama şiddetine göre %50

oranında düşük performansta olması, ışıkbaşarısızlığı olarak kabul edilir.

LIGHTING SYSTEM RELIABILITY:

IŞIKLANDIRMA SİSTEMİNDE GÜVENİRLİK

Tüm tesisatın belirlenmiş töleranslar içerisindefaal oluşu ve sistemin kullanıma

elverişlilik olasılılığıdır.

LOCALISER:

LOKALİZER

ILS sisteminin, 108-112 MHz frekans bandındaçalışan ve pist merkez hattı üzerine pist

başına belli bir mesafeye yerleştirilenparçasıdır. Havaya yayılan elektronik sinyaller vasıtasıyla

uçağın pist merkez hattını tam olarakkarşılamasını sağlar.

LOCALIZER COURSE:

LOKALİZER HATTI

ILS’ te lokalizer vericisinin oluşturduğu yol.

LOCAL TRAFFIC:

YEREL TRAFİK

Meydan trafik paterninde, kulenin görüş alanıiçinde, yerel çalışma sahalarından gelen

veya bu sahalara giden, meydanda alet yaklaşmaçalışması yapan uçakların tümü.

LOCATOR:

YER BELİRLEYİCİ

Son yaklaşmada bir yardımcı olarak kullanılan birLM/MF NDB.

LONGITUDIAL DEVIATION:

UZUNLAMASINA SAPMA

Uçuştaki gerçek pozisyon ile uçak tarafındanrapor edilen pozisyon arasındaki sapma.

LONGITUDINAL SEPARATION:

UZUNLAMASINA AYIRMA

Zaman veya mil olarak ifade edilen bir minumummesafe ile aynı irtifadaki hava araçları

arasındaki uzunlamasına mesafelendirme.

LONG TEAM ATCO MONPOWER PLANNING SIMULATION:

UZUN DÖNEM ATCO PERSONEL PLANLAMA SIMULASYONU

Eurocontrol’ün ATCO personel planlamasını optimumşekilde yapmak ve 15 senelik

periyotlarda ihtiyaç duyulan ideal kontrolörsayısını belirlemek için planladığı simülasyon.

LOW FREQUENCY:

DÜŞÜK FREKANS

30 ve 300 kHz arasındaki frekans aralığı.

M

2011-12-05T15:33:00.001-08:00

MACH NUMBER:

MACH NUMARASI

Hakiki hava süratinin, ses süratine oranı.

MACH NUMBER TECHNIQUE :

MACH AYARI TEKNİĞİ

Turbojet motorlu uçaklar arasındaki uzunlamasınaayırma minimumlarını muhafaza

etmek için uçakların hızlarına müdahale etmeyisağlayan teknik.

MAINTAIN:

MUHAFAZA ET

ATC tarafından verilen irtifa veya uçuşseviyesinin muhafaza edilmesi manasında

kullanılan ve beraberinde irtifa veya uçuşseviyesi de içeren diğer ATC talimatlarında da

uyulması gerekli usulleri belirtmek içinkullanılan terim.

MAKE SHORT APPROACH:

KISA YAKLAŞMA YAP

Pilotun kısa bir son yaklaşma yapmasını istemekmaksadıyla, trafik paternini değiştirmesi

için ATC tarafından kullanılan terim.

MANAGEMENT:

İDARE

Belli kriterlere uygun olarak, kaynakların etkinkullanımının ve koordinasyonun

sağlanması.

MANAGER:

YÖNETİCİ

Yönetimi altındaki birimlerden bilgi alan veihtiyaçların belirlenmesinde etkin olan kişi.

MANOEUVRE:

MANEVRA

Yer-hava müsaadesi ile uçuş esnasında meydanagelen değişiklikler.

MANOEUVRING AREA:

MANEVRA SAHASI

Apronlar hariç, iniş, kalkış ve taksi’dekiuçakların hareket alanlarını kapsayan

havaalanı’nın bir bölümü.

MANPOWER PLANNING:

İNSAN GÜCÜ PLANLAMASI

Bir organizasyonun devam etmesi için gerekliyeterliliklere sahip kişi sayısının

belirlenmesi. Bu planlamaya göre kişilerin işealımını veya işten çıkarılmasını belirlemek.

MARSHALLER:

YOL GÖSTERİCİ

Uçakların park etmesi esnasında, özel işaretlerleanlaşma yöntemiyle pilotu yönlendiren

görevli.

MASTER CONTROL STATION:

ANA KONTROL İSTASYONU

GNSS sisteminin epheremis ve saat hatalarınınhesaplamalarını gerçekleştiren

istasyonlardır.

MAYDAY:

ULUSLAR ARASI RADYOTELEFON” TEHLİKELİ DURUM”SİNYALİ

Üç kez tekrar edilir, çok yakın ve ciddi birtehlike ve acil yardım gerektiğini gösterir.

MEDICAL ASSESSMENT:

TIBBİ YETERLİLİK TESPİTİ

MEDIUM FREQUENCY:

ORTA FREKANS

300 kHz ile 3 mHz arasındaki frekans aralığı

MENTAL ABILITIES:

ZİHİNSEL YETENEKLER

Karar verme, uygulama, algılama yönteminin vekapasitelerinin zihinsel olarak var

olması.

MARKER:

İŞARETLEYİCİ

Bir manianın gösterilmesi veya bir sınırınbelirlenmesi için yer seviyesi üzerine konulan

cisimlerdir.

MESSAGE FORMAT:

MESAJ FORMATI

Mesajı oluşturan yapısal özelliklerinbelirlenmesi.

MICROWAVE LANDING SYSTEM:

MİKRODALGA İNİŞ SİSTEMİ

Mikrodalga spektrumunda çalışan bir hassas aletyaklaşma sistemi.Aşağıdaki parçaları

içerir; azimut (açı) İstasyonu, elevation (rakım,yükseklik) istasyonu, hassas mesafe ölçme cihazı

(PDME)

ILS sistemine göre oldukça gelişmiş özellikleresahiptir. Pist merkez hattına göre ±40

derece yatay ve süzülüş yolunda 0.1 ve 15 derecearasında dikey kaplama sağlayarak eğrisel

yaklaşmaya müsaade eder.

MIDDLE MARKER:

ORTA MARKER

Yüksekliği piste göre 200 feet olan ILS süzülüşhattının ortasında belirlenmiş bir

noktadaki marker vericisidir.

MINIMUM CROSSING ALTITUDE:

MİNİMUM KAT EDİŞ İRTİFASI

Daha yüksek bir minimum yol IFR irtifası (MEA)olan bir yola doğru ilerleyen bir hava

aracının belirli fiksleri kat etmesi gerekenminimum irtifa.

MINIMUM DESCENT ALTITUDE:

MİNİMUM ALÇALMA İRTİFASI

Elektronik süzülüş hattı bilgisinin sağlanmadığıstandart alet yaklaşma prosedürü

uygulamalarında, son yaklaşmada veya türlüyaklaşma sırasında alçalmaya müsaade edilen,

deniz seviyesi üzerinde feet cinsinden ifadeedilen en düşük irtifa.

MINIMUM FUEL:

MİNİMUM YAKIT

Bir uçağın kabul edilebilir bir miktardagecikmeli veya gecikmesiz olarak varış yerine

ulaşması için gerekli olan yakıt miktarıdır. Bubir acil durum değildir, fakat usule aykırı aşırı bir

gecikme durumunda bir acil durumun olabileceğinigösterir.

MINIMUM HOLDING ALTITUDE:

MİNİMUM BEKLEME İRTİFASI

Bir bekleme paterni için emredilen, seyrüsefer veiletişim sinyal kapsaması ve mania

temizleme gereksinimlerini sağlayan en düşükirtifa.

MINIMUM NAVIGATION PERFORMANCE SPECIFICATION:

MİNİMUM SEYRÜSEFER PERFORMANS ŞARTNAMESİ

MNPS dizaynlı hava sahasında operasyonyapabilmesi maksadıyla, bir uçağın minimum

seyrüsefer performans kabiliyetine sahip olmasıiçin gerekli olan standartların bir

düzenlemesidir. Ek olarak, uçak MNPSoperasyonları için Tescil Ülkesi tarafından

sertifikalandırılmış olmalıdır.

MINIMUM RECEPTION ALTITUDE:

MİNİMUM ALMA İRTİFASI

Bir kavşak noktasının tanımlanabileceği en düşükirtifa.

MINIMUM SECTOR ALTITUDE:

MİNİMUM SEKTÖR İRTİFASI

Acil durum şartları altında kullanılabilecek, birradyo seyrüsefer yardımcısı merkez

olmak üzere 46 km(25NM) yarı çaplı bir sektör içinde kalansahada bulunan tüm manialardan

300 m (1000 feet) minimum yükseklik sağlayan en düşük irtifa.

MINISTERIAL MEETING ON AIR TRAFFIC SYSTEM INEUROPE:

AVRUPA’DAKİ HAVA TRAFİK SİSTEMİ KONUSUNDA İDARİTANIŞMA

MISSED APPROACH PROCEDURE:

PAS GEÇME PROSEDÜRÜ

Yaklaşmanın devam ettirilemediği durumlarda takipedilen prosedür.

MODE:

ICAO Annex 10’da belirtilen SSR sorgulamasisteminin özel kodlarla belirlenmesi.

MODE S:

MOD S

Hava Trafik Hizmetlerinde kullanılmak üzeregeliştirilen, tanımlama ve teşhisin yanı sıra

hava-yer mesaj alışverişi de sağlayarak sözlükonuşmaları minimuma indirmeyi amaçlayan bir

seyrüsefer sistemi.

MONITORING:

İZLEMEK

Hava Trafik kontrolörünün temel fonksiyonudur.Radar ekranında trafiğin takip edilmesi.

MONOPULSE SECONDARY SURVEILLANCE RADAR :

TEKPULSE İKİNCİL GÖZLEM RADARI

Tek sinyalle uçağın yerini tespit edebilen SSR.

MOVEMENT AREA:

HAREKET SAHASI

Hava aracının, kalkış, iniş ve taksi’ sisırasında kullanılan, manevra sahaları ve apron(lar)

dan oluşan, hava meydanının bir bölümü.

MULTI CHANNEL TRACKING (MCT):

ÇOKLU KANAL İZLEME

Radarlardan gelen ham bilgileri işleyerek plotbilgisine dönüştüren sistemdir.

MULTI RADAR TRACKING (MRT):

ÇOKLU RADAR İZLEME

MCTden gelen radar plot bilgisini iz bilgiyedönüştürerek kontrolörlerin önündeki

displaylere ve FDP’ ye aktarır.

N

2011-12-05T15:30:00.001-08:00

NATURAL SEQUENCE:

DOĞAL SIRALAMA

Kontrolör planında, uçakların bir pozisyonnoktası üzerine tahmini geliş süreleri göz

önüne alınarak yapılan uçuş sıralamasıdır.

NAUTICAL MILE:

DENİZ MİLİ

Seyrüseferde kullanılan, 1852 m. uzunluğa eşit ölçümbirimidir.

NAVIGATION:

SEYRÜSEFER

Bir uçağın bir noktadan bir başka noktayaseyahati için verilen rehberliktir.

NAVIGATIONAL AID:

SEYRÜSEFER YARDIMCISI

Yerde veya havada uçuş esnasında uçağa, birnoktadan diğerine kılavuz bilgi/ pozisyon

bilgisi sağlayan herhangi bir görsel veyaelektronik yardımcıya verilen addır.

NAVIGATION INFORMATION:

SEYRÜSEFER BİLGİSİ

Bir uçağın pozisyonu, hız vektörü, yol açısı veyer hızı gibi bilgilerinin hesaplanması ve

gösterimidir.

NEAR-PARALLEL RUNWAYS:

YAKIN PARALEL PİSTLER

Birbirini kesmeyen pistlerin merkez hatlarınınuzantısının kesişmesinden meydana gelen

açının 150 derece veya az olmasıdır.

NEGATIVE:

NEGATİF

“ Hayır”, “İzin(Onay) Verilmedi”, “Doğru Değil”anlamlarında kullanılır.

NEGATIVE CONTACT:

TEMAS YOK

Pilot tarafından ATC’ yi bilgilendirmek amaçlıkullanılır;

a- Pilot ilgili trafik ile göz teması kuramamışsabu ifadeyi kullanarak kontrolörden

trafikten kaçındırma talep edebilir.

b- Pilot, kontrolün devredildiği frekansta ilgiliATC birimi ile temas kuramadığını,

kendisini devreden önceki ATC birimine bildirmekamacıyla bu ifadeyi kullanır.

NETWORK ENTITY:

ÇALIŞMA AĞI VARLIĞI

Internet ortamında bilgi transferi, yol bilgideğişiklikleri ve yönetim protokolleri

operasyonu sorumluluğunu kapsayan bilgisayartabanlı çalışmaların fonksiyonel bir kısmıdır.

NIGHT (ICAO):

GECE (ICAO)

Akşam alacakaranlığının bitimi ile sabahınbaşlangıcı arasındaki saatler veya otorite

tarafından belirlenmiş günbatımı ile gündoğumuarasındaki zaman dilimidir.

NO GYRO APPROACH:

GYRO’ SUZ YAKLAŞMA

Uçağın kontrolörün istediği rotada uçuşunu,gyrosundaki sorundan dolayı

tutturamayacağını ifade eder. Bu durumdakontrolör radarda uçağı izleyerek “sağa/sola dön”

veya “Dönüşü durdur” ifadeleri ile uçağı uygunrotaya oturtur.

NOMINAL POSITION:

NOMİNAL POZİSYON

Bir uçağın sistemleri tarafından belirlenen 3boyutlu pozisyonudur.

NON PRECISION APPROACH:

HASSAS OLMAYAN YAKLAŞMA USULÜ

Standart aletli yaklaşma sürecinde süzülüş eğimibilgisi elektronik olarak sağlanmaz.

NON-DIRECTIONAL BEACON:

DOĞRUSAL OLMAYAN BEACON

Doğrusal olmayan sinyaller yayan orta frekanslıbir seyrüsefer yardımcı cihazıdır. Uçağa

doğrultu ve mesafe bilgisi sağlamaktadır.

NONMOVEMENT AREAS:

HAREKETSİZ SAHALAR

Taksi yolları ve Apron sahaları dışında kalansahalardır.

NONRADAR:

RADARSIZ

Radarın kullanılmadığını ifade eder. NonradarApproach/Radarsız Yaklaşma; aletli

yaklaşma yapan bir uçağın radar hizmetiverilmeden uçağın son yaklaşma hattına oturmasını

ifade eder. ATC tarafından son yaklaşma hattıiçin radar vektörü verilmeyebilir.(Radarsız

yaklaşmaya VOR, NDB, TACAN, ILS/MLS yaklaşmalarıörnek verilebilir.)

NONRADAR SEPARATION:

RADARSIZ AYIRMA

Ayırma yapmak için kullanılan uçak pozisyonbilgisinin radar dışındaki diğer

referanslardan alınmasını ifade eder.

NORTH ATLANTIC AIR TRAFFIC MANAGEMENT

KUZEY ATLANTİK HAVA TRAFİK YÖNETİMİ

Sorumluluğu, Kuzey Atlantik hava seyrüsefersahalarında uygulanan ayırma standartları

için önerilen değişiklikleri sonuçlandırançalışma grubudur.

NOTICE TO AIRMEN(NOTAM):

HAVACILAR İÇİN BİLGİ

Herhangi bir havacılık hizmeti, kolaylığı,uygulamaları ve tehlike durumlarının oluşması

veya değişmesiyle ilgili bilgileri içeren bilginotudur.

NOTICE TO AIRMEN CODE:

NOTAM KODU

Bir kod grubu daima Q harfiyle başlayan 5 harftenoluşmaktadır. Diğer harfler radyo

cihazlarının kurulumu pozisyonu, değişimi,havaalanı ve ışıklandırma kolaylıkları, uçuştaki

tehlikeler veya arama-kurtarma işlemlerini temsileder.

NOTICE TO AIRMEN PROCESSING UNIT:

NOTAM İŞLEME BİRİMİ

Bir NOTAM’ı kabul eden, işleyen ve dağıtımınıyapan birim.

NOTICES TO AIRMEN PUBLICATION:

HAVA PERSONELİNİ İKAZ YAYINI

28 günde bir yayınlanan, öncelikle pilotlar içinhazırlanmış, uçuş güvenliğini

ilgilendiren güncel NOTAM bilgilerini vehavacılık ile ilgili diğer ilave bilgileri içeren

yayınlardır.

NUISANCE WARNING:

TEHLİKE İKAZI

Görevli kontrolörün görmemesi durumunda,uçakların tehlikeli geçiş yapacağını ikaz

eden sistem.

O

2011-12-05T15:29:00.001-08:00

OBJECT TARGET:

HEDEF CİSİM

Zaman ve pozisyonla ilgili radar hedefleri vebilgilerin bileşimidir.

OBSTACLE:

MANİA

Uçuş süresince dikey korumanın sağlanmasını gerektiren,sabit bir coğrafi konumda

bulunan ya da tanımlanmış (sınırları belirlenmiş)bir saha içerisinde sabit bir konumda

bulunacağı tahmin edilen, arazi (yer yüzeyi) ,nesne ya da bitki (doğal büyüyen nesne).

OBSTACLE FREE ZONE, OFZ:

MANİADAN ARINDIRILMIŞ BÖLGE, OFZ

İç yaklaşma yüzeyi, iç geçiş yüzeyi, temkinliiniş yüzeyi ve şerit sahanın, bu yüzeylerle

sınırlanmış bölümü üzerinde, seyrüsefer amacıylamonte edilmiş, kırılabilir kitlelerin dışındaki

sabit maniaların ihlal etmediği hava sahasıdır.

OBSTRUCTION LIGHT:

MANİA LAMBASI

Varolan maniaya pilotun dikkatini çekmek içingenellikle kırmızı veya beyaz renkli bir

lamba ya da lamba grubunun mania teşkil edendoğal arazi yapılarının ya da nesnelerin en

yüksek yerine yerleştirilmiş olduğunu ifade eder.

OCEANIC AIRSPACE:

OKYANUS HAVA SAHASI

ICAO’ nun okyanus ayırmalarının ve süreçlerininuygulandığı uluslar arası hava sahası

olarak kabul edilen dünya üzerindeki okyanuslarınüzerindeki hava sahalarını ifade eder. Bu

sahalar içinde hareket eden trafiklerin sorumluluğucoğrafi olarak uçağın yakın olduğu ve gerekli

hizmeti verebilecek donanımı olan ülkeleredağıtılır.

OFF COURSE:

YOL DIŞI

Uçağın rapor ettiği pozisyonun veya radardagörüldüğü noktanın, hava trafik kontrol

ünitesinin uçağı serbest kıldığı yol dışında olmasıdurumunu ifade eder.

OFF-ROUTE VECTOR:

YOL DIŞINA VEKTÖR

Uçağın manialardan korunması sağlanarak, havatrafik kontrol ünitesi tarafından önceden

serbest kılındığı yol dışına vektör edilmesiniifade eder.

OFFSET PARALEL RUNWAYS:

PARALEL PİSTLER

Merkez hatları birbirine paralel olan pistleriifade eder.

OMEGA:

Uzun menzilli seyrüsefer için dizayn edilmiş, yertemelli elektronik seyrüsefer sinyalleri

yayınlayan RNAV ( Area Navigation/ SahaSeyrüseferi ) sistemidir.

ON- COURSE:

YOL HAT ÜZERİNDE

Uçağın tam olarak yol merkez hattı üzerindeolduğunu ifade eder. Radar yaklaşması

yapan pilot için son yaklaşma hattı üzerindeolduğu bilgisini ifade eder.

ONLINE DATA INTERCHANGE:

ONLINE BİLGİ DEĞİŞİMİ

İlgili üniteler arasında, belirli bir protokollebilgi alışverişini sağlama amacıyla

kurululmuş on-line bağlantısıdır.

ON-LINE INPUT:

VERİ GİRİŞ BAĞLANTISI

Güncel operasyonel çevreyle direkt bağlantılıolarak sisteme yada uygulamaya bilgi girişi

sağlanmasıdır.

ON-THE-JOB TRAINING:

İŞBAŞI EĞİTİMİ

Canlı trafik ortamında, seçilmiş bir eğitmengözetiminde işin gerektirdiği özellikler ile

kişinin yeteneklerinin uyumluluğunu sağlamak içinyapılan pratik eğitim.

ON-THE-JOB TRAINING INSTRUCTOR:

İŞBAŞI EĞİTİMİ SORUMLUSU

Operasyonel bir ortamda eğitim sorumluluğunualabilecek lisanslı bir hava trafik

kontrolörüdür.

OPERATIONAL AIR TRAFFIC:

OPERASYONEL HAVA TRAFİĞİ

Genel hava trafiği şartlarına uymayıp, ilgiliulusal otoriteler tarafından belirlenen kural ve

uygulamalara göre yapılan tüm hava trafiğiniifade eder.

OPERATIONAL STAFF:

OPERASYONEL PERSONEL

Hava trafik kontrolörleri, uçuş bilgiyardımcıları, uçuş yöneticileri ve hava trafik

hizmetleri destek personelini kapsayan çalışmagrubudur.

OPERATIONAL TRAINING:

OPERASYONEL EĞİTİM

Kurumsal eğitimin ardından operasyonel ortamda verileneğitim.

OPTION APPROACH:

TERCİHLİ YAKLAŞMA

Pilot tarafından talep edilir ve uygulanır. Bununsonucunda pilot touch- and- go ( teker

koyup kalkar) , missed approach ( pas geçer), lowapproach ( alçak geçiş) stop-and-go ( dururdevam

eder ) veya full stoplanding ( İnişten sonradurur ) amaçlı yaklaşma yapabilir.

ORGINASITION:

ORGANİZASYON

Sık sık Eurocontrol Organizasyonu yerinekullanılan kısaltmadır.

OUTER MARKER:

DIŞ MARKER

Pist sonundan 5-7 mil uzaklığa yerleştirilenseyrüsefer yardımcı cihazı.

P

2011-12-05T15:27:00.003-08:00

PAN-PAN:

HAVACILIK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ DICTIONARY OFAVIATION

SEYRÜSEFER DAİRESİ BAŞKANLIĞI - 65 - Hava TrafikMüdürlüğü

Uluslararası acil radyo- telefon sinyalidir üçkez tekrar edildiği zaman aciliyetin

doğasına göre şüphe durumu veya alarm durumu ilanedilir.

PARALLEL ILS APPROACHES:

PARALEL ILS YAKLAŞMASI

Paralel pistlere yaklaşan IFR uçaklar, sonyaklaşma hattına oturduklarında birbirleri

arasında en az 2 NM radar ayırması sağlanmışolmalıdır.

PARALLEL RUNWAYS:

PARALEL PİSTLER

Aynı hava limanında merkez hatları birbirineparalel olan 2 veya daha fazla sayıdaki

pistleri ifade eder. Paralel pistlerde pistnumarasına ilave olarak L ( Left/ sol) ve R ) ( Right/ sağ)

veya 3 paralel pist varise L ( Left/ sol), C (Center/ Merkez ) yada R ( Right/ sağ) olduğu

belirtilir.

PARKING POSITION:

PARK YERİ

Bir uçağın park ettiği veya park etmesininplanlandığı tanımlanmış saha.

PAVEMENT CLASSIFICATION NUMBER, PCN:

KAPLAMA SINIFLANDIRMA NUMARASI, PCN

Bir kaplamanın tahditsiz faaliyetler için taşımamukavemetini ifade eden bir sayıdır.

PERCENTAGE DELAYED FLIGHTS:

Gecikmiş uçuşların yüzde olarak belirlenmesi

PERFORMANCE:

PERFORMANS

Yapılan işteki etkinlik.

PERFORMANCE MANAGEMENT:

PERFORMANS İDARESİ

Çeşitli etkenler göz önüne alınarak performanskriterlerinin belirlenmesi.

PERMANENT AIR TRAFFIC SERVICE ROUTE:

KALICI HAVA TRAFİK HİZMET YOLU

Devamlılık ilkesi esasına göre tasarlanmış ATSyolu.

PERSONAL AND CAREER DEVELOPMENT:

PERSONEL VE KARİYER GELİŞTİRME

İş değişimi ve görevlendirme konularında kişiselyetenek, beceri, bilgi ve davranışların

esas alınması.

PILOT BRIEFING:

PİLOTA VERİLEN BRİFİNG

AIS Havacılık Enformasyon Hizmetleri Ofisitarafından uçuş planlaması yapan pilotlara

hava durumu, NOTAM’lar askeri aktiviteler veuçuşla ilgili pilotlar tarafından talep edilen

bilgilerin verilerek onlara yardım edilmesiniifade eder.

PILOT IN COMMAND:

KAPTAN PİLOT

Uçuş boyunca uçağın güvenliğinden veoperasyonundan sorumlu olan pilotu ifade eder.

PILOT’S DISCRETION:

PİLOT İNSİYATİFİ

Bu irtifa tahsisleri ile birlikte kullanıldığındahava trafik kontrol ünitesi tarafından pilota

hazır olunca alçalmaya/ tırmanmaya başlamasısöylendiğinde pilotun istediği zaman alçalma/

tırmanmaya başlayabileceğini ifade eder. Budurumda pilot geçici olarak ara seviyeye geçebilir.

Pilot başlangıçta boşaltmış olduğu irtifayadönmemelidir.

PILOT WEATHER REPORT:

PİLOT HAVA RAPORU

Uçuşta karşılaşılan sıra dışı meteorolojikhadiselerin pilot tarafından rapor edilmesini

ifade eder.

PLOT:

PLOT

PSR’dan veya SSR-PSR kombinasyonu ile oluşanekoların dijital sorgulama metotlarıyla

bilgi olanak radar ekranına yansıması.

POLICY:

POLİTİKA

Bir organizasyon tarafından belirlenmişprensipler, plan veya kararlar.

POSITION:

POZİSYON

3 boyutlu olarak bir noktanın veya objeninyerinin belirlenmesi.

POSITION REPORT:

POZİSYON RAPORU

Uçağın belirli noktalar üzerinde olduğunu ATC’yerapor ederek bildirmesini ifade eder.

POSITION SYMBOL:

POZİSYON SEMBOLÜ

Bilgisayar tarafından radar ekranı üzerindeuçağın hareket izini simgeleyen işarettir.

POSITIVE CONTROL:

POZİTİF KONTROL

Hava trafik kontrol ünitesi tarafından belirlibir hava sahası içinde bütün trafikler arasında

ayırma sağlanmış olduğunu ifade eder.

PRACTICE INSTRUMENT APPROACH:

ALETLİ YAKLAŞMA VE UYGULAMALARI

VFR ve/ veya IFR uçaklar tarafından pilot eğitimiveya profesyonel anlamda gösteriler

amacıyla yapılan aletli yaklaşma uygulamalarınıifade eder.

PRECISION:

KESİNLİK(HASSASLIK)

HAVACILIK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ DICTIONARY OFAVIATION

SEYRÜSEFER DAİRESİ BAŞKANLIĞI - 67 - Hava TrafikMüdürlüğü

Standart sapma hataları da hesaplanarak ortayaçıkartılan kesin bilgi.

PRECISION APPROACH:

HASSAS YAKLAŞMA

Yerde kurulan elektronik cihazlarla desteklenenaletli yaklaşma sistemi.

PRECISION APPROACH RADAR:

HASSAS YAKLAŞMA RADARI

Son yaklaşma hattı boyunca uçağın teorik olarakbelirlenmiş son yaklaşma hattına göre

yatay ve dikey yönde sapmaları ile pist eşiğinegöre pozisyonunu belirler.

Not: Hassas yaklaşma radarları, radyohaberleşmesi ile pilotlara son yaklaşmadan inişe

kadar kılavuz gibi verilebilmesine imkan kılacakşekilde tasarlanmıştır.

PRECISION-CODE :

HASSAS-KOD

GPS sisteminde Amerikan ordusunun veyetkilendirilmiş kullanıcıların kullanımı için

geçerli olan koddur.

PRECIPITATION:

YAĞIŞ

Atmosferden yeryüzüne düşen sulu bütün yağışları(yağmur, dolu, kar ) ifade eder.

PRE-ON-THE-JOB TRAINING:

ÖN-İŞBAŞI EĞİTİMİ

Standart özellikler göz önüne alınarak kişiselyeteneklerin gelişimini sağlamak amacıyla

işbaşı simülasyon çalışmaları.

PRIMARY PLOT:

ÖNCELİKLİ PLOT BİLGİSİ

Bir uçağın radardaki pozisyonun belirlenmesi.

PRIMARY RUNWAY:

ANA PİST

Şartlar müsait olduğu zamanlarda diğerlerinenazaran kullanılması tercih edilen pisttir.

PRIMARY SURVEILLANCE RADAR:

ÖNCELİKLİ GÖZLEM RADARI

Yansıyan enerji mantığı ile bir objenin radardavarlığının tespit edilmesini sağlar.

PROCEDURES FOR AIR NAVIGATION SERVICES:

HAVA SEYRÜSEFER HİZMETLERİ İÇİN BELİRLENMİŞYÖNTEMLER

ICAO tarafından belirlenmiş hava trafikhizmetleri konusunda yayınlanmış yöntemler.

PROCEDURE TURN:

KAİDE DÖNÜŞÜ

Uçağın ilerlediği rotanın 180 derece tersinedönerek uçuşuna devam edebilmesi için

yaptığı belirli manevraları ifade eder.

PROCEDURE TURN INBOUND:

KAİDE DÖNÜŞÜNDE INBOUND

Kaide dönüşü yapan uçağın başlangıçtaki rotasının180 derece tersine dönmeyi

tamamladığı noktada uçak, ara yaklaşma bölümündeveya son yaklaşma hattında inbound olmuş

anlamındadır. “ Kaide Dönüşü İnbound “ raporu ATCtarafından alınarak diğer uçaklar ile

ayırma yapılmasında kullanılır.

PROFESSIONAL DEVELOPMENT:

PROFESYONEL GELİŞİM

Kişisel yeteneklerin geliştirilmesi için gerekliolan idari ve teknik konulardaki çalışmalar.

PROFICIENCY TEST IN ENGLISH LONGUAGE FOR ATCOs:

ATCO (HAVA TRAFİK KONTROL ORGANİZASYONU) İÇİNİNGİLİZCE

YETERLİLİK TESTİ

Hava trafik kontrol hizmeti verebilmek içinyetiştirilen öğrencilerin İngilizce konusundaki

yeterliliklerini sınamak, becerilerini arttırmakiçin tasarlanmış genel amacı standardı sağlamak

olan testler.

PROGRAMME FOR HARMONISED AIR TRAFFIC MANAGEMENTAND RESARCH

IN EUROCONTROL:

EUROCONTROL’DE HAVA TRAFİK İDARESİ VEARAŞTIRMALARINDA UYUM

SAĞLAMA PROGRAMI

Uçuşun tüm aşamasını kapsayan geleceğe yönelikaraştırmaları ve çalışmaları kapsayan

çalışma programı.

PROHIBITED AREA:

YASAKLANMIŞ SAHA

Uçuşa yasaklanmış, üç boyutlu olarak ölçülendirmeparametreleri belirlenmiş tanımlı

hava sahası.

PROTECTED AIRSPACE:

KORUNMUŞ HAVASAHASI

İlgili otorite tarafından belirlenen ayırmaminimumlarının azaltılarak uygulandığı hava

sahalarıdır.

PSYCHOLOGICAL TESTING:

PSİKOLOJİK TEST YÖNTEMİ

Psikologlar tarafından kişisel davranışbiçimlerinin belirlenmesi için yapılan testler.

Q

2011-12-05T15:27:00.001-08:00

QNE:

Pilotun altimetre cihazına standart hava basıncı1013.25 hpa veya 29.92 inch. Hg

değerini bağlandığını ifade eder. Altimetredeokunan irtifa standart hava basıncı ( 1013.25 hpa

veya 29.29 inch. Hg ) seviyesinden itibaren okunanirtifadır.

QNH:

Deniz seviyesine göre uçağın irtifasınınbelirlenmesi için set edilmiş altimetre cihazı.

QFE:

Uçuş esnasında, uçağın yere göre yüksekliğininbelirlenmesi için set edilmiş altimetre

cihazı.

QUADRANT:

ÇEYREK ÇEMBER

Merkezinde seyrüsefer yardımcısı olan, saatyönünde manyetik kuzeyden itibaren 4

dilime ayrılmış bir daireyi ifade eder. Bunlarsırasıyla KD ( Kuzey doğu çeyreği ) 000-089 , GD (

Güney doğu çeyreği ) 090-179, GB ( Güney batıçeyreği ) 180-269, KB( Kuzey batı çeyreği )

270-359.

QUALIFICATION TRAINING :

KİŞİSEL ÖZELLİKLERE GÖRE EĞİTİM

Hava Trafik hizmetinde kişisel yetenek veözelliklere göre iş kategorilerinin belirlenmesi.

R

2011-12-05T15:25:00.001-08:00

RADAR:

Bir menzil dahilinde objelerin ufki ve dikeyolarak pozisyonlarını gösteren sistem – alet

Primary Radar ( Birincil Radar ) Göndermiş olduğuradyo sinyallerinin çarpıp geri

dönmesi mantığıyla çalışan sistem

Secondary radar ( İkincil Radar ) Diğer biristasyondan, radyo sinyallerinin yayımını

başlatan radar istasyonuna sinyallerininsorgulanarak gönderildiği sistemdir.

RADAR ADVISORY:

RADAR TAVSİYESİ

Radar gözlemine dayanan bilgi ve tavsiye hizmeti.

RADAR APPROACH:

RADARLI YAKLAŞMA

Bir radar kontrolörünün yönetimi altında bir uçaktarafından icra edilen yaklaşma

RADAR APPROACH CONTROL FACILITY:

RADAR YAKLAŞMA KONTROL ÜNİTESİ

İniş- kalkış veya transit geçiş yapan trafiklere,tanımlanmış hava sahası içerisinde radarlı

( veya radarsız) hizmet veren hava trafik kontrolünitesidir.

RADAR CLUTTER:

Radar ekranında istenmeyen sinyalleringörüntüleri.

RADAR CONTACT:

RADAR TEMASI

Radar ekranında, radar blip veya radar pozisyonsembolünün belirli bir uçağa ait

olduğunun görülmesi ve tanımlanmasıyla ortayaçıkan durumdur. Hava Trafik Kontrol Ünitesi

tarafından, radar ekranında bir uçağıntanımlandığının ve bu uçağın radarda takibinin radar

tanımlaması sona erdirilene kadar süreceğianlamında kullanılır. Radar hizmeti keza gereklilik

ve kapasite bu pilotun zorunlu rapor noktalarıüzerinde rapor vermeyi kesmesi anlamına da gelir.

RADAR CONTACT LOST:

Uçağın pozisyonunu belirlemek için kullanılanradar bilgilerinin alınamaması yada

güvenilir bir radar hizmetinin daha fazlasağlanamayacağının pilota bildirilmesi amacıyla hava

trafik kontrol ünitesi tarafından kullanılır. Budurum; yerdeki radar cihazlarının veya uçaktaki

transponder cihazının bozulması, ilgili uçağınradar menzilinin ( dikey veya ufki ) dışında

olması, uçağın radar ekranındaki sembolününhavadaki veya yerdeki bir takım diğer

istenmeyen , karıştırıcı görüntüler arasında tamolarak belirlenememesi gibi sebeplerden

ortaya çıkabilir.

RADAR DATA PROCESSOR:

RADAR BİLGİ İŞLEME

Radarlardan gelen bilgilerinin toplanarak önceplot sonrada iz bilgisine dönüştüren

sistemdir.

RADAR DATA PROCESSING SYSTEM:

RADAR VERİ İŞLEME SİSTEMİ

Bir veya daha fazla kaynaktan gelen bilgilerinradar işlemlerinde kullanılmasını sağlayan

sistem.

RADAR ENVIRONMENT:

RADAR ORTAMI

Radar hizmetinin verilebileceği sahalar .

RADAR IDENTIFICATION:

RADAR TANIMLAMASI

Belirli bir radar blip’i veya radar pozisyonsembolünün belirli bir uçakla eşleştirilmesi

işlemi.

RADAR IDENTIFIED AIRCRAFT:

RADARDA TANIMLANMIŞ UÇAK

Radar ekranında, pozisyonu izlenen bir hedef yadasembol ile eşleşmiş olan uçak

RADAR MESSAGE CONVERSION AND DISTRIBUTIONEQUIPMENT:

Radar mesaj çevirim ve dağıtım donanımı

RADAR SERVICE:

RADAR HİZMETİ

Direk olarak radar vasıtasıyla sağlanan birhizmeti gösteren terimdir.

a-Monitoring ( İzlemek ): Bir uçuş rotasındanbelirli bir sapmayla ilgili olarak bilgi ve

tavsiyenin uçağa sağlanması amacıyla radarınkullanılması .

b-Separation ( Ayırma ) :Radar kaynaklarındanelde edilen uçak pozisyon bilgilerinin,

uçaklar arasındaki ayırmalarda kullanılması .

RADAR STATION COVERAGE CALCULATOR:

RADAR İSTASYONLARI KAPLAMA HESAPLAYICISI

Eurocontrolün geliştirdiği radar kaplamaalanlarını hesaplayan unix tabanlı bir yazılım

RADIAL:

RADYAL

Radar cihazları tarafından verilen açısal bilgi.

RADIO:

RADYO

Haberleşme için kullanılan bir alettir. Aynızamanda, bir uçuş hizmet istasyonunu

belirtmek için de kullanılabilir. ( Seattle Radio)

RADIO ALTIMETER:

RADYO ALTİMETRE

Uçağın yerden olan yüksekliğini belirlemek için,radyo dalgalarının gönderilerek yerden

yansımasını sağlayan, uçakta bulanan cihaz .

RADIO NAVIGATION :

RADYO SEYRÜSEFER

Seyrüsefer amaçlı bir pozisyonun belirlenmesinderadyo dalgalarının kullanılması .

RADYO TELEPHONY:

RADYO TELEFON BAĞLANTISI

Hava Trafik Kontrol Ünitesi ile pilotlararasındaki iletişimin sağlandığı radyo

haberleşmesi .

RAMP:

Apron üzerindeki uçak hareketlerini kontrol edenünite

RAPCON:

Hava kuvvetleri ve FAA tarafından hizmetinverildiği Radar yaklaşma kontrol

RATE OF CLIMB/ DESCENT:

TIRMANMA- ALÇALMA ORANI

Uçağın dakikada feet olarak alçalma/ tırmanmaoranı.

RATING:

DERECELENDİRME

Hava Trafik Kontrolörüne kontrol ünitesinin birveya birden fazla bölümünde

çalışabilmesi için , her yıl periyodik sınavlarlaotorite tarafından verilen yeterlilik belgesi.

RATING TRAINING :

DERECE EĞİTİMİ

Kontrolörün derece alabilmesi için verileneğitim.

READBACK :

TEKRARLAMAK

İletilen operasyonel bir mesajın (bilginin)anlaşılır olup olmadığını belirlemek için

havacılıkta kullanılan bir metot.

RECEIVING CONTROLLER:

Diğer bir kontrolör yada üniteden bir uçağınkontrolünü alan kontrolör yada ünite .

RECORDING AND PLAYBACK SYSTEM

KAYDETME VE DİNLEME SİSTEMİ

Sistemlerde kaydetme ve okuma imkanı verensistemlerdir.

REDUCED VERTİCAL SEPARATION MİNİME APPROVAL:

AZALTILMIŞ DİKEY AYIRMA MİNİMASI ONAYI

İlgili Devlet otoritesi tarafından belirlikriterler göz önüne alınarak, bir uçağın RVSM

onayının verilmesi işlemidir.

REDUCED VERTICAL SEPARATION MINIMA ENTRY POINT:

AZALTILMIŞ DİKEY AYIRMA MİNİMASI GİRİŞ NOKTASI

Avrupa RVSM hava sahasına girmeden önce ,girdiğisırada yada hemen sonrasında,

uçağın geçtiği ve geçmesinin beklendiği ilk rapornoktası.

REDUCED VERTICAL SEPERATION MINIMA EXIT POINT:

AZALTILMIŞ DİKEY AYIRMA MİNİMASI ÇIKIŞ NOKTASI

Azaltılmış dikey ayırma minimumu çıkış noktası.

REDUCED VERTICAL SEPERATION MINIMUM:

AZALTILMIŞ DİKEY AYIRMA MİNİMASI

Hava sahası kapasitesinin artırılması amacıyla,uçuş seviyesi 29000 feetile 41000 feet

dahil arasında ,2000 feet olan dikeyayırmanın 1000 feetolarak azaltılması.

REFERENCE VOR/DME FACILITY:

VOR-DME ÜNİTESİNİN REFERANS NOKTASI

VOR/DME ünitesinin yerininuzunlamasına/yanlamasına koordinatlarının belirlenmesi.

REFRESHER TRAINING:

YENİLEME EĞİTİMİ

Operasyona yönelik geçmiş ve güncel bilgilerinyenilenmesi

REGISTRATION:

TESCİL

Ulusal sivil havacılık otoritelerince uçaklarınhangi ülkeye ait olduklarının belirlenmesi

amacıyla kayıt altına alınması.

RELEASE TIME:

DEVİR ZAMANI

Bir uçağın diğer bir kontrolör yada üniteninkontrolüne devredileceği zaman

RELIABILITY :

GÜVENİLİRLİK

HAVACILIK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ DICTIONARY OFAVIATION

SEYRÜSEFER DAİRESİ BAŞKANLIĞI - 73 - Hava TrafikMüdürlüğü

Belirli bir zaman içerisinde hatasız olarakverilen bir görevin yapılabilme olasılığı.

RELIEF FLIGHT:

YARDIM UÇUŞU

Yiyecek, tıbbi malzeme gibi konularda veya acilbir durum halinde insani amaçlara

yönelik yapılan bölgesel veya uluslararasıyapılan uçuşları kapsar.

REMOTE MONITORING AND CONTROL SYSTEM(TOM):

Uzaktan Görüntülenme ve kontrol Sistemi

REPORTING POINT:

RAPOR NOKTASI

Bir uçağın pozisyonuna ilişkin, raporedilebilecek, belirlenmiş coğrafi yer

REQUESTED FLIGHT LEVEL:

Pilot tarafından talep edilen uçuş seviyesi

RESA (RUNWAY) END SAFETY AREA:

PİST SONU EMNİYET SAHALARI

Alçak gelen veya duramayan bir uçağın hasartehlikesini azaltmak için hazırlanmış, pist

merkez hattı uzantısının iki yanında ve şeritsahanın sonuna bitişik bir sahadır.

RESCUE CO- ORDİNATION CENTRE:

KURTARMA KOORDİNASYON MERKEZİ

Arama – kurtarma hizmetlerinin hızlı ve verimlibir şekilde çalışmasını sağlayacak

organizasyonu desteklemek ve bir arama-kurtarmabölgesindeki arama-kurtarma operasyonunun

icra edilmesini koordine etmek için sorumlu olanünite.

RESOLUTION ADVISORY :

ÇÖZÜM ÖNERİSİ

Uçakların çarpışma riskine karşı, pilota çözümönerisi sunan teknik bir ekipman.

RESPONSIBILITY AIR SPACE VOLUME:

HAVA SAHASI SORUMLULUK BÖLGESİ

Teknik ekipmanların kullanımı sayesinde,havacılıkla ilgili hizmet sağlanabilecek hava

sahası.

RESTRICTED (TIME RESTRICTED LEARING):

ÖGRENME İÇİN SINIRLANDIRILMIŞ ZAMAN

Eğitici tarafından, öğrencinin çalışma zamanınınbelirlenmesi.

RESTRICTED AREA:

TAHDİTLİ SAHA

Bir ülkenin kara sahası veya kara sularıüzerinde, boyutları belirlenmiş, uçuşun özel

koşullarla tahditlendiği hava sahası.

RESUME OWN NAVIGATION:

KENDİ SEYRÜSEFERİNİZE DÖNÜN

ATC tarafından pilota, kendi seyrüsefersorumluluğunda uçuşa devam etmesini bildirmek

için kullanılır. Bir radar vektörününtamamlanmasından sonra ya da bir uçak vektöründeyken

radar temasının kaybolması durumunda kullanılır.

RESUME NORMAL SPEED:

NORMAL HIZINIZA DÖNÜN

ATC tarafından pilota daha önce verilmiş hıztahdidinin kaldırıldığını bildirmek

amacıyla kullanılır. Bununla birlikte “ ResumeNormal Speed” talimatı , aksi özellikle ATC

tarafından belirtilmedikçe, uçuşun ilgili bölümüiçin yayınlanmış uygulanmakta olan usullere

ilişkin hız tahditlerini ortadan kaldırmaz.

RISK ANALYSIS :

RİSK ANALİZİ

Kötü hava koşullarının devam etme süresini analizeden ve riski belirleyen bir çalışma.

RISK OF COLLUSION:

ÇARPIŞMA RİSKİ

Ciddi çarpışma risklerinin ortaya çıktığıuçakların yakın geçme durumlarının risk

sınıflandırması.

RNAV APPROACH:

RNAV YAKLAŞMASI

Uçaktaki RNAV ekipmanlarına dayanılarakseyrüseferin yapıldığı bir aletli yaklaşma

usulü.

RNAV ROUTE:

RADYO SEYRÜSEFER YOLU

Uçuş operasyonlarında, özel ekipman ve metotlarlabölgesel seyrüsefer imkanı sağlayan

yol/yollar.

ROGER:

ANLAŞILDI

“ Son mesajınızın tamamını aldım “ anlamındakullanılır. Ancak bu ifade “ Evet” yada

“Hayır” cevabı gerektiren sorulara cevap olarakkullanılmaz .

ROUTE:

ROTA

Uçağın coğrafi bir noktaya veya hava yoluna göre2 boyutlu pozisyonunu belirtir.

ROUTE SEGMENT:

YOL DİLİMİ

Uçuş planındaki arka arkaya gelen iki belirlinokta ile belirlenmiş uçulacak yolun bir

bölümü

RULE:

Uçağın kalkış yapana kadar hareket ettiği sürerule olarak ifade edilir.

RULES OF THE AIR AND AIR TRAFFIC SERVİCES:

HAVA TRAFİK HİZMETLERİNİN KURALLARI

Annex2-Annex 11 dokümanlarında yayınlananstandartlara göre hava trafik hizmetlerinin

kuralları.

RUNWAY:

PİST

Uçakların kalkış ve inişleri için hazırlanmışhava alanı sahası üzerindeki belirlenmiş

dikdörtgen saha

RUNWAY CAPACITY :

PİST KAPASİTESİ

Belirlenmiş bir zaman aralığı içerisinde, iniş-kalkış hizmeti alabilecek uçak sayısı.

RUNWAY HEADING:

PİST UÇUŞ BAŞI

Pist merkez hattı uzantısına tekabül edenmanyetik istikamettir. Ancak bu, pist üzerinde

yazılı pist numarası değildir. Örneğin bir pistinnumarası 04 olabilir, ( 04 pisti diye adlandırılır

) ancak pistin manyetik başı 044 derecedir. Pistnumaraları bu manyetik uçuş başlarının

yuvarlanmasıyla oluşturulur.

RUNWAY IN USE / ACTIVE RUNWAY/ DUTY RUNWAY:

AKTİF PİST/ KULLANILAN PİST

O an için, kalkış veya iniş amaçlı kullanılanpist veya pistler, çoklu pist kullanımlarında

tüm kullanılan pistler aktif kabul edilir.

RUNWAY STRIP:

PİST ŞERİDİ

Pisti ve durma uzantısını içine alan, pisttendışarı çıkan bir uçağın hasar tehlikesini

azaltmak, iniş esnasında uçağın korunmasınısağlamak amacıyla belirtilmiş sahalardır.

RUNWAY VISUAL RANGE:

RVR-PİST GÖRÜŞ MESAFESİ

Bir uçağın pilotunun pist merkez hattından; pist yüzeyindeki işaretleri veya pisti ya da

pist merkez hattını gösteren ışıkları görebildiği mesafe.

S

2011-12-05T15:22:00.001-08:00

SAME DIRECTION AIRCRAFT:

AYNI YÖNLÜ UÇAKLAR

Uçaklar aynı istikamette uçtuklarında ;

a- Aynı yön ve aynı rotayı takip ettiklerinde,

b- Aynı yönde uçup rotaları birbirine paralelolduğunda

c- Rotaları 45 dereceden az bir açıylakeşiştiğinde aynı yönlü kabul edilirler .

SAFETY ALERT:

EMNİYET İKAZI

ATC tarafından, kontrolü altındaki uçaklarayayınlanan bir emniyet ikazıdır. ATC, bir

uçağın bulunduğu yükseklik itibariyle diğer biruçağa, bir maniaya ya da araziye emniyetsiz

bir şekilde yaklaştığının farkına vardığında buikazı yapar, eğer pilot bu ikaza ilişkin gerekli

tedbirleri aldığını veya diğer trafiği takipettiğini bildirirse, kontrolör söz konusu emniyet

ikazlarına devam etmeyebilir.

SATELLITE DATA UNIT:

UYDU VERİ BİRİMİ

Uçak seyrüsefer sisteminde bulunan cihazlarlaortak yüzeyde çalışan uçak yer istasyonu

sisteminin merkezini oluşturan veri birimidir.

SATELLITE NAVIGATION AND GLOBAL POSITIONINGSYSTEM

UYDU SEYRÜSEFER VE KÜRESEL POZİSYONLAMA SİSTEMİ

Uçaklarda bulunan bu teknoloji hava trafikkontrol ünitesinin tavsiyesi olmaksızın direkt

rotalarda uçabilmeyi sağlamaktadır. Fakatuçakların kendi ayırmalarını sağlamak için

kullanılmamaktadır.

SAY AGAIN:

TEKRAR EDİN

Son mesajın tekrar edilmesi için kullanılır .

SEE AND AVOID:

GÖR VE KAÇIN

Meteorolojik koşullar uygun olduğunda, IFR veyaVFR olarak uçan pilotlardan , diğer

trafikten kaçınmak için manevra yapmalarının vediğer trafiği takip etmelerinin (izlemelerinin)

talep edilmesi,

SCHEDULE:

PROGRAMLAMA

Bir birey yada bir grubun olağan çalışma planındaboş zaman ve görevlerin

sıralanmasıdır.

SCHEDULED LANDING TIME:

PLANLANAN İNİŞ ZAMANI

Bir uçuşun piste ulaşacağı hesaplanan zaman.

SECONDARY SURVEILLANCE RADAR:

İKİNCİL GÖZLEM RADARI

Normal radarların tersine bu radar uçaktarafından gönderilen sinyallerin alınması ve

işlenmesi esasına dayanır.

SECONDARY SURVEILLANCE RADAR (MODE S):

İKİNCİL GÖZLEM RADARI (MOD S)

Gözetim fonksiyonuna ek olarak, ikincil radarınMod S fonksiyonu, çok yoğun hava

sahalarında hava trafik hizmeti içinkullanılabilen hava-yer bilgi hattı sağlamaktadır.

SECTOR:

SEKTÖR

Bir kontrolör grubu tarafından kontrol edilen,koordinatları belirlenmiş ve tahsis edilmiş

bir radyo frekansı bulunan hava sahasıdır.

SECTORISATION:

SEKTÖRİZASYON

Bir FIR’ın (Uçuş bilgi bölgesi) birkaç sektöreayrılmasıdır. Bu işlemin amacı bir hava

trafik kontrolörünün iş yükünü azaltmaktır.

SECURITY MANAGEMENT:

GÜVENLİK YÖNETİMİ

Güvenlik hizmetleri ve mekanizmalarınınoluşturulması ve kontrolü, güvenlikle ilgili

bilgilerin dağıtımı ve güvenlik olaylarının raporedilmesi gibi fonksiyonlardır.

SEGREGATED PARALLEL OPERATIONS:

AYRILMIŞ PARALEL OPERASYONLAR

Bir pistin yalnız kalkışlar için diğerinin iseyalnız iniş amaçlı kullanıldığı, paralel alet

pistlerine aynı anda yapılan iniş ve kalkışoperasyonlarıdır.

SELECTION PROCEDURES:

SEÇME UYGULAMALARI

Bu uygulamalar, başvurunun kabulü veyareddedilmesi, başvuru belgelerinden temel

bilgilerin çıkarılması, psikolojik testleri,kişisel özelliklerin belirlenmesi gibi çalışmalara

rehberlik yaparlar.

SEPARATION:

AYIRMA

Uçakların seviye ve pozisyon olarak birbirlerinetehlike teşkil etmeyecek şekilde belli

kriterler göz önüne alınarak uçurulmalarıdır.

SEPARATION MINIMA:

AYIRMA MİNİMUMU

Hava trafik kontrol usullerinin uygulanmasınayönelik, uçaklar arasındaki minimum

uzunlamasına, yanlamasına veya dikey mesafeler.

SEQUENCING:

SIRALAMA

Bir piste yada bir noktaya uçan uçakların birsıra halinde uçurulmasına denir.

SHORT TAKE OFF AND LANDING AIRCRAFT:

KISA MESAFEDE İNİŞ- KALKIŞ YAPABİLEN UÇAK

Uygulanabilir STOL karakteristiği, yeterliliği,gürültü ve kirlilik standartlarıyla uyumlu

bir STOL meydandan operasyon yapabilecek,onaylanmış operasyon ağırlığı limitlerinde bir

ağırlığa sahip uçak .

SHOULDER:

BANKET

Kaplama yüzeyiyle çevresindeki arazi arasındageçiş sağlayacak şekilde hazırlanmış,

kaplama bitişik bir sahadır.

SIGMET INFORMATION:

ÖNEMLİ HAVA DURUMU BİLGİSİ

Meteoroloji gözlem ofisi tarafından meydana gelenyada gelmesi beklenen belirli

rotadaki uçak operasyonlarının emniyetinietkileyebilecek hava olaylarına dair bilgilerin

yayınlanması.

SIGNAL AREA:

İŞARET SAHASI

Meydanlarda yer işaretlerinin gösterilmesi içinkullanılan bir sahadır.

SIGNIFICANT POINT:

ÖNEMLİ NOKTA

Seyrüsefer ve hava trafik hizmeti amaçları içinbir hava trafik hizmet yolu veya bir uçuş

rotasının tanımlanmasında kullanılan belirlicoğrafi bir pozisyon.

SINGLE PILOTED AIRCRAFT:

TEK PİLOTLU UÇAK

Uygun hava trafik hizmetinin sağlanmasınıbelirlerken, ATC tarafından ; bir set uçuş

kontrolüne, arka arkaya kokpitlere ve sadece birpilot tarafından kullanılabilen iki set uçuş

kontrolüne sahip turbo jet askeri bir uçak ‘Tek PilotluUçak’ olarak düşünülecektir.

SIMULATOR:

SİMÜLATÖR

Bir öğrenim ve pratik yapma amacıyla gerçek havatrafik koşullarının yaratıldığı bir

eğitim aracıdır.

SKILL:

YETENEK

Bir iş için gerekli çalışma performansınınbulunması.

SLANT RANGE:

EĞİM MESAFESİ

Uçuştaki bir uçakla yer cihazı (radar, DME)arasındaki gerçek direkt mesafeye denir.

SLOT:

Hava trafiğinin düzenli bir akışınınsağlanabilmesi için uçakların kalkış zamanlarının

veya rotalarındaki değişiklerin belirlenmesi.

SLUSH:

SULU KAR

Ayak burnu veya topuğu ile vurulduğunda dağılacakşekilde suya doymuş kardır.

SNOWTAM:

Özel bir formatla, harekat sahasındaki kar, buz,kar eriyiği ve sulu kardan meydana gelen

tehlikeli durumların varlığını yadakaldırılmasını bildiren özel seri notam.

SPEED ADJUSTMENT:

HIZ AYARLAMASI

Uçaklar arasında gerekli ayırmanın sağlanabilmesiamacına yönelik, pilotlardan uçağın

hızını belirli bir değere ayarlamasını isteyenbir ATC (Hava Trafik Kontrol) usulü.

SQUAWK (MODE, CODE, FUNCTION):

Uçak transponder’ında belirli mod/ kod /fonksiyonların çalıştırılması .

SSR TRANSPONDER:

Yer radarının gönderdiği yüksek frekanssinyallerini alıp, seviye ve tanıtma sinyalleri

şeklinde geri gönderen uçak cihazıdır.

STAND BY:

YEDEKTE BULUNMA

Bir hata durumunda temel görevleri üzerine alanyedek statü tanımıdır.

STAND BY:

DİNLEMEDE KALIN

Pilot veya kontrolör tarafından çok kısa bir süreiçin dinlemede kalınmasını, beklenmesini

ifade etmek için kullanılır. Eğer bu durumdacevap gecikirse tekrar aramak gereklidir. Bu terim

bir onay veya reddetme anlamı içermez .

STANDARD ARRIVAL ROUTE:

STANDART GELİŞ ROTASI

Bir yaklaşma uygulamasında, uçağın havayolundanayrılıp ilk yaklaşma fiksine gelişini

belirleyen hava trafik hizmet rotasıdır.

STANDARD DEVIATION:

STANDART SAPMA

Ana değer üzerinde meydana gelen hatalarındağılımının ölçülmesidir.

STANDARD GEODETIC SYSTEM:

STANDART ÖLÇÜM SİSTEMİ

Hava seyrüseferi için temel olacak tüm enlem veboylamların ölçümünün yapıldığı kabul

edilmiş yeryüzü ölçüm sistemidir.

STANDARD INSTRUMENT DEPARTURE:

STANDART ALETLİ KALKIŞ

Bir uçağın kalkışını takiben havayoluna kadarizleyeceği standart hava trafik hizmet

rotasıdır.

STANDARD OPERATING PROCEDURES:

STANDART OPERASYON UYGULAMALARI

Kontrolörlerin sorumluluklarının koordineedilerek uygulamaların standart hale

getirilmesi.

STANDARD RATE TURN:

STANDART DÖNÜŞ ORANI

Saniyede 3 derecelik dönüştür.

STANDARD TERMINAL ARRIVAL ROUTE:

STANDART TERMİNAL GELİŞ ROTASI

Pilot kullanımı için grafik veya metin formatındayayınlanmış, aletli uçuş kuralları

kapsamında hava trafik kontrol geliş usulü. Burota yoldaki uçuştan bir dış fikse yada terminal

sahasındaki aletli yaklaşma fiksine geçişisağlar.

STATE AIRCRAFT:

DEVLET UÇAĞI

Askeri, polis ve gümrük amaçlı kullanılan uçaklarbu statü ile değerlendirilir.

STATIC DATA:

TANIMLANMIŞ VERİ

Daha önceden tanımlanmış temel bir konuyu esasalan hava trafik hizmet

fonksiyonlarının operasyonu konusundaki bilgidir.

STOP SQUAWK (MODE OR CODE):

Hava trafik kontrol (ATC) tarafından pilotun uçaktransponder’ındaki belirli fonksiyonları

kapatması için kullanılır.

STOPWAY:

DURMA YOLU

Kalkış pistinin ötesinde, pistten daha az genişolmayan ve merkezi pistin merkez hattının

uzantısına dayanan, kalkış esnasında kalkışınıiptal etmek zorunda kalan uçakların zarar

görmesini önlemek için hava alanı otoritesitarafından belirlenmiş saha.

STRAIGHT- IN APPROACH:

DİREKT YAKLAŞMA

Son yaklaşmanın, kaide dönüşü olmadan başladığı,direkt iniş minimumlarıyla

tamamlanması gerekli olmayan bir aletliyaklaşmadır.

STRAIGHT-IN LANDING:

DİREKT İNİŞ

Bir aletli yaklaşmayı tamamlamak için takipedilen son yaklaşma korsuyla 30 derecelik

bir açı limiti içinde aynı hizadaki piste yapılaniniş .

SUNSET AND SUNRISE:

GÜNDOĞUMU VE GÜNBATIMI

Otoritelerce karışıklıkların önlenmesi amacıylabelirlenmiş gündoğumu ve gün batımı

zamanları.

SURVEILLANCE ANALYSIS SUPPORT SYSTEM-SENSORLEVEL:

RADAR PERFORMANS DEĞERLERDİRME SİSTEMİ

Radar İstasyonlarında yapılan mekanik durumunu daiçeren performans ölçümleri.

STOL (SHORT TAKE OFF AND LANDING):

Kalkış ve iniş mesafeleri kısa olan uçaklar içinkullanılan bir terim.

STRATEGY:

STRATEJİ

Belirlenen hedeflere ulaşabilmek için orta veyauzun vadeli program, plan veya yöntem

belirlenmesidir.

STUDENT AIR TRAFFIC CONTROLLERS:

ÖĞRENCİ HAVA TRAFİK KONTRÖLÖRLERİ

Temel hava trafik kontrol eğitimini başarıylatamamlayan ve işbaşı eğitiminden önce tüm

teorik bilgileri edinmesi için eğitime alınanseçilmiş kişilerdir.

SUPER HIGH FREQUENCY:

SÜPER YÜKSEK FREKANS

3 ile 30 GHz arasındaki frekansların bütünü.

SURFACE MOVEMENT RADAR:

YER HAREKET RADARI

Havaalanı içerisinde hava taşıtı ve diğer tümtaşıtları içeren hareketli cisimleri belirleyen

ve bunları kontrol kulesindeki radar göstergeekranına aktaran radar cihazıdır.

SYLLABUS:

PROGRAM

Eğitim boşluğunu doldurmak ve kursun hedefineulaşması için gerekli eğitim konularını

ve başlıklarını belirlemek için oluşturulanliste.

T

2011-12-05T15:19:00.001-08:00

TACTICAL AIR NAVIGATION:

TAKTİKSEL HAVA SEYRÜSEFERİ

Yerde , gemide veya özel ekipmanlarla tesisedilmiş bir uçakta bulunan , pilota yönlenme

ve mesafe bilgisi veren UHF kaydından yayın yapanradyo seyrüsefer sistemidir. (genelde askeri

amaçlı kullanılır).

TAIL WIND:

ARKA RÜZGAR

Pistin uzunlamasına ekseninden 90 derece ya dadaha fazla esen rüzgar.

TAKE-OFF DISTANCE AVAILABLE, TODA:

MEVCUT KALKIŞ MESAFESİ

Mevcutta bir aşma sahası varsa, bunun kalkış içinkoşu mesafesine eklenmesiyle oluşan

mesafedir.

TAKE-OFF RUN AVAILABLE, TORA:

KALKIŞ KOŞUSU İÇİN MEVCUT MESAFE

Kalkan bir uçağın, yerdeki koşusu için mevcut veelverişli olarak ilan edilen pist

uzunluğudur.

TAKE-OFF RUNWAY:

KALKIŞ PİSTİ

Sadece kalkış amaçlı kullanılan pistlerdir.

TAXI, HOLDING POSITION:

TAKSİ BEKLEME POZİSYONU

Taksi yapmakta olan uçak ve diğer araçların,pistten yeteri kadar uzaklıkta bekletilmeleri

için belirtilmiş pozisyondur.

TAXIWAY:

TAKSİ YOLU

Bir kara meydanında, uçakların taksi yapmalarıiçin hazırlanmış ve havaalanının bir yeri

ile diğer bir yeri arasında bağlantı sağlayabilmeamacıyla belirlenmiş yoldur.

TAXIWAY INTERSECTIONS:

TAKSİ YOLU KAVŞAĞI

İki veya daha fazla taksi yolunun kesişmesidir.

TAXIWAY STRIP:

TAKSİ YOLU ŞERİDİ

Taksi yolunu içine alan ve takside olan bir uçağımuhafaza etmek ve rule kaçırarak taksi

yolu dışına çıkması halinde zarar görme riskiniazaltmak için kullanılan bir sahadır.

TECHNICAL AND OPERATING MONITOR (RMCS) :

TEKNİK VE OPERASYONEL MONİTÖR

İstasyon, RDP ve FDP sistemlerinin tüm mevcutdurumlarını görebilme ve istasyondaki

sistemleri uzaktan kumanda etme imkanı veren birkonsoldur.

TERMİNAL ATC AUTOMATIC:

TERMINAL HAVA TRAFİK KONTROLÜ OTOMASYONU

Uzman tavsiyeleri ile Hava Trafik Kontrollerineotomasyon fonksiyonların da yardım

sağlama programı.

TERMINAL APPROACH RADAR:

YAKLAŞMA RADARI

Yaklaşma sahası için kullanılan gözlem radarı 60NM ( 110 km)ile sınırlı bir menzile

sahiptir.

TERMINAL AREA:

TERMİNAL SAHASI

Havaalanı trafik kontrol hizmeti veya yaklaşmakontrol hizmeti için kullanılan tanımlı bir

sahadır.

TERMINAL CONTROL AREA:

TERMİNAL KONTROL SAHASI

Bir veya daha fazla hava alanını kapsayan , ATSyollarıyla tanımlı bir saha.

TIME NAVIGATION:

ZAMAN SEYRÜSEFERİ

Seyrüsefer boyutuna zaman faktörünün de katılarak4 boyutlu olarak kullanılmasıdır.

THRESHOLD:

PİST EŞİK NOKTASI

Pistin (iniş amaçlı kullanılırken) başlangıçbölümü.

TOTAL ESTIMATED ELAPSED TIME:

TAHMİNİ GEÇEN TOPLAM ZAMAN

IFR uçuşlar için, kalkıştan belirli bir noktayavarıncaya kadar geçen tahmini toplam

zaman.

VFR uçuşlar için kalkıştan varış meydanına kadargeçen tahmini toplam zaman.

TOUCH AND GO:

Bir uçağın durmadan ya da pisti terk etmedeninişi ve müteakiben kalkışı.

TOUCHDOWN ZONE:

KONMA BÖLGESİ

Pist eşiğinin ilerisinde bulunan ve inişsırasında piste ilk temas etmek istenilen bölge.

TOUCHDOWN ZONE ELEVATION:

KONMA BÖLGESİ YÜKSEKLİĞİ

İniş yüzeyinin (deniz mesafesinden) en yüksekdeğeri.

TOWER CONTROL:

MEYDAN KONTROL

İniş- kalkış trafiklerine ve meydan civarındakidiğer trafikleri hava trafik kontrol

hizmetinin verilmesi ile sorumlu ünite.

TRACK:

ROTA

Bir uçağın uçuş güzergahının derece bazında dünyayüzeyine yansıyan uçuş yoludur.

TRACON:

FAA tarafından hizmetin verildiği Terminal radarYaklaşma Kontrol

TRAFFIC:

TRAFİK

a- Bir Kontrolör tarafından radarda tanımlanarakayırma işlemini koordine etmesi

amacıyla kullanılan terimdir.

b- Hava Trafik Kontrol tarafından bir ya dabirden fazla uçağı ifade etmek amacıyla

kullanılan terim.

TRAFFIC ADVISORY:

TRAFİK İKAZI

Pilota, sorun teşkil edebilecek trafiğinbilgisini veren sistem.

TRAFFIC ALERT AND COLLISRON AVOIDANCE SYSTEM

Trafik ikazı ve çarpışmayı önleyici sistem.

TRAFFIC IN SIGHT:

TRAFİK TAKİP EDİLİYOR

Pilotlar tarafından Kontrolöre ilgili trafiğintakip edildiğini belirtmek için kullanılan

terim.

TRAFFIC MANAGEMENT UNIT:

TRAFİK İDARE (İŞLETME) ÜNİTESİ

Aktif Hava Trafik Hizmeti vermekten sorumluünite.

TRAINEE AIR TRAFFIC CONTROLLER:

EĞİTİLEN HAVA TRAFİK KONTROLÖRÜ

Hava Trafik Kontrolörü olabilmek için gerekliolan derece ve onayı alabilme konusunda

eğitilen adaylar.

TRAJECTORY:

YÖRÜNGE

Uçağın coğrafi olarak, irtifa ve zamanbilgilerini de içeren 4 boyutlu tanımlanması.

TRANSFERRING AIR TRAFFIC SERVICE UNIT:

HAVA TRAFİK HİZMETİNİN TRANSFERİ

Uçağın kontrol sorumluluğunun bir ATC ünitesindendiğerine devir edilmesi.

TRANSFERRING UNIT/CONTROLLER:

TRANSFER EDEN ÜNİTE/KONTROLÖR

Bir uçağa Hava Trafik Kontrol Hizmeti sağlarken,söz konusu uçağı diğer bir

ünite/kontrolöre devreden ünite/kontrolör.

TRANSITION TRAINING:

GEÇİŞ EĞİTİMİ

Belirli simülasyon metotlarıyla, temel eğitimesnasında teorik bilgi ve anlama

yeteneklerinin pratik uygulamalarlagerçekleştirilmesi.

TRANSPONDER:

Fonksiyonu otomatik sinyaller göndererek,soru-cevap mantığı ile sorgulamayı sağlamak

olan, alıcı- verici cihazlarının ortak çalıştığıbir cihaz.

TRUE AIRSPEED:

GERÇEK HAVA SÜRATİ

Yoğunluk ve ısı etkileri de hesap edilerek , biruçağın gerçek hava süratini ifade eden bir terim.

U

2011-12-05T15:18:00.001-08:00

ULTRA HIGH FREQUENCY :

ULTRA YÜKSEK FREKANS

300 Mhz ile 30 Ghz arasındaki frekansların tümü.

UNCLAIMED BAGGAGE:

SAHİPSİZ BAGAJ

Havaalanına ulaştıktan sonra bir yolcu alınmamışbagaj.

UNIDENTIFIED BAGGAGE

TANIMLANMAMIŞ BAGAJ

Havaalanında bagaj fişi olan veya olmayan,herhangi bir yolcu tarafından alınmamış

sahibi bilinmeyen bagaj.

UNIVERSAL TIME COORDİNATED :

EVRENSEL ZAMAN KOORDİNASYONU

Bir saniye artışıyla ayarlanan ve sivilhavacılıkta temel alınan otomatik zaman ölçeğidir.

UNIT

BİRİM, ÜNİTE

Bir hizmeti yerine getiren topluluğu belirtmekiçin kullanılır.

UPPER AIR CONTROL CENTRE:

ÜST HAVA KONTROL MERKEZİ

Yüksek irtifa değerlerinde tanımlanan bir havasahasındaki uçakların ayırma

sorumluluğunu üstlenmiş bir hava trafik kontrolbirimidir.

URGENCY:

ACİLİYET

Hava aracı veya diğer araçlar ile içlerindeki yada civarındaki insanların güvenliği ile

ilgili durumu belirtmek için kullanılır. Anındamüdahale gerektirmez.

V

2011-12-05T15:17:00.001-08:00

VALIDITY :

GEÇERLİLİK

Bir durumun tanımlanmasında kullanılanmodellerin, teorilerin veya verilerin doğruluğu

yada uygulanan bir test veya yapılan bir ölçümündoğruluğu olarak tanımlanır.

VARIABLE:

DEĞİŞKENLİK

Belirlenen bir değerler seti arasından her hangibir değeri üzerine alabilen nicelik olarak

tanımlanır.

VECTOR:

VEKTÖR

Radar ile seyrüsefer yardımı sağlamak amacıylahava aracına verilen uçuş başı (radar

yardımı ile yönlendirmek).

VERIFY:

DOĞRULA(MAK), TEYİT ETTİRMEK

Bir bilgiyi teyit ettirmek amacıyla istektebulunmak. Örnek; "verify assigned altitude."

Tahsis edilen irtifayı doğrulayın.

VERIFY SPECIFIC DIRECTION OF TAKEOFF (OR TURNSAFTER TAKEOFF):

KALKIŞ YÖNÜNÜ DOĞRULAYIN (TEYİT EDİN)

Hava Trafik Kontrol Ünitesi tarafından havaaracının kalkış yönünü ya da kalkıştan sonra

döneceği yönü doğrulamak amacıyla kullanılır.Normalde Meydan Kontrol Kulesi bulunmayan

hava alanlarından IFR kalkacak trafikler içinkullanılır. Pilot ile direkt muhaberenin

sağlanamadığı durumlarda FSS , dispeçaracılığıyla veya benzeri yollarla söz konusu bilgi

istenebilir

VELOCITY ERROR:

HIZ HATASI

Bir hedefin gerçek yer hızı ile izleyicitarafından hesaplanan yer hızı arasındaki

farklılıktır.

VERTICAL DEVIATION:

DİKEY SAPMA

Bir uçağın dikey profilde aşağı veya yukarı doğruyaptığı kaçınma hareketidir.

VERTICAL SEPARATION:

DİKEY AYIRMA

Değişik irtifa ya da uçuş seviyeleri tahsisedilmek suretiyle sağlanan ayırma. [ICAO]-

hava araçları arasında dikey mesafe birimleri ileifade edilen ayırma.

VERTICAL TAKEOFF AND LANDING AIRCRAFT:

DİKEY İNİŞ / KALKIŞ YAPAN HAVA ARACI

Kalkış ve iniş için çok kısa pistleri veya küçüksahaları kullanarak dikey tırmanma

ve/veya alçalma yapabilen hava aracı.Bu tür havaaraçlarına helikopterler de dahil olmakla

birlikte, söz konusu hava araçları sadecehelikopterlerle sınırlı değildir.

VERY HIGH FREQUENCY:

ÇOK YÜKSEK FREKANSLAR

30 ile 300 Mhz arasındaki frekansların tümü.

VERY LOW FREQUENCY:

ÇOK DÜŞÜK FREKANSLAR

3 ile 30 Mhz arasındaki frekansların tümü.

VFR AIRCRAFT:

VFR HAVA ARACI

Uçuşunu görerek uçuş kurallarına göre yapan havaaracı.

VFR CONDITIONS:

VFR ŞARTLAR

Görerek uçuş kurallarına göre uçuş içinbelirlenmiş minimum değerlere eşit ya da bu

değerlerden daha iyi hava durumu koşulları.

VISIBILITY:

GÖRÜŞ, RÜYET

Atmosfer koşullarına göre saptanan ve uzaklıkbirimleriyle belirtilen, gündüzleri göze

çarpan aydınlatılmamış nesneleri ve geceleri gözeçarpan aydınlatılmış nesneleri görüp

tanıyabilme yeteneği.

Flight Visibility ( Uçuş görüşü) : Uçuş süresincekokpitten ön tarafa doğru görüş.

Ground Visibility (yer görüşü) : Yetkili birrasatçı tarafından tespit edilen hava

alanında ki görüş

Runway Visual Range [RVR] (pist görüşü) : Pistmerkez hattı üzerindeki bir uçağın pilotu

tarafından, pist yüzey işaretlerinin veya pistiya da merkez hattını belirleyen ışıkların

görülebildiği mesafe.

VISUAL APPROACH:

GÖREREK YAKLAŞMA

Aletle yaklaşma yönteminin bir bölümü ya da tümütamamlanmadığında IFR uçan hava

aracının araziyi (yere nazaran görselreferanslarla) görerek gerçekleştirdiği yaklaşma.

VISUAL HOLDING:

GÖREREK BEKLEME

Havadan kolayca seçilebilen belirlenmiş bircoğrafi fix üzerinde yapılan bekleme.

VISUAL FLIGHT RULES ( VFR):

GÖREREK UÇUŞ KURALLARI

Açık hava koşullarında, bir uçağın yeri görerekseyrüseferine devam etmesine izin verilen

kurallardır.

VISUAL METEOROLOLOGICAL CONDITIONS:

GÖREREK METEOROLOJİK KOŞULLAR

Bir uçağa görerek kontrol ve seyrüsefer olanağıtanıyan yeterli görüş mesafesi bulunan

meteorolojik şartlardır.

VOR:

Yer tabanlı elektronik seyrüsefer yardımcısı. çokyüksek frekans manyetik kuzeye göre

düzenlenmiş 360 derecelik seyrüsefer sinyaliyayınlar.VOR’lar mors kodunda kendilerini tanıtıcı

sinyal yayınlarlar.Bunlara ilaveten sesli tanıtmaözellikleri de olabilir ki bu özelliği FSS ya da

ATC tarafından pilotlara verilecek talimatlarıniletilmesi amacıyla da kullanılabilir.

VORTAC:

Aynı noktada eşlenik çalışan VOR ve TACANcihazlarından oluşan sisteme verilen ad.

W

2011-12-05T15:11:00.001-08:00

WAKE TURBULENCE:

KUYRUK TÜRBÜLANSI

Atmosferde bir hava aracının geçişindenkaynaklanan doğa olayları. İtme kuvveti akıntısı

türbülansını, girdapları, jet rüzgarını, tepkilimotor rüzgârını, pervane rüzgârını ve havada ve

yerde motor rüzgârını kapsayan bir terimdir.

WARNING :

UYARI

Bir hareketin tanınma ve doğrulanma işlemlerindenoluşan haber verme sistemidir.

WAY- POINT :

YOL NOKTASI

Bir uçağın uçuş yolu yada saha seyrüseferrotasını belirlemek için kullanılan özel

coğrafi yer.

WEATHER OFFICE:

METEOROLOJİK OFİS

Uçuş bilgi işleme sistemine meteorolojik bilgisağlayan dış merkez.

WILCO:

Mesajınızı aldım , anladım ve uygulayacağımanlamına gelen bir deyim.

WIND SHEAR:

RÜZGAR KIRILMASI(ŞİR’İ)

Rüzgarın hızında ve /veya yönünde kısamesafelerde meydana gelen ani değişiklikler. Bu

değişiklikler yırtılma veya akma etkisiyaratabilir. Yatay veya dikey yönlerde ya da aynı anda her

iki yönde birden görülebilir.

WORDS TWICE:

İKİ KERE

a. İstek olarak : "İletişim kötü. Lütfen herfreyzi iki defa söyleyin."

b. Bilgi olarak : "İletişim çok kötüolduğundan bu mesajdaki her ifade iki defa

söylenecektir."

Z

2011-08-07T13:06:00.000-07:00

ZERO MODE A:
SIFIR MOD A
0000 ile gösterilen geçersiz mod A.